١٥٥٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ـ از روى حكمت و لطف خويش ـ آسايش و شادمانى را در يقين و خرسندى قرار داد و غم و اندوه را در شكّ و ناخشنودى (از خدا) .

١٥٥٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى مردم ! دنيا سراى غم است نه سراى شادى ، سراى دشوارى است نه سراى آسودگى . پس ، هر كه آن را شناخت با اميدى شاد نشد و با سختى و عسرتى اندوهگين نگشت .

١٥٥٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : جمله «لا حول ولا قوة الا باللّه » نود و نه درد را شفا مى دهد كه ساده ترين آنها اندوه است .

١٥٥٨.ابن عباس : بعد از سخن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از هيچ سخنى به اندازه نامه اى كه على بن ابى طالب عليه السلام براى من نوشت بهره مند نشدم . او به من نوشت : امّا بعد ، آدمى براى نرسيدن به آنچه نمى توانست به آن برسد اندوهگين مى شود و از رسيدن به آنچه نمى شد به او نرسد شاد مى شود . پس ، آن جا شادى كن كه به چيزى از آخرت خود رسيده باشى و آن جا اندوهگين شو كه چيزى از آخرت خود را از دست بدهى . اگر به چيزى از دنياى خود رسيدى شادى مكن و اگر چيزى از آن را از دست دادى اندوهگين مشو . همّ و غم خود را براى پس از مرگ به كار گير ؛ والسلام .

١٥٥٩.امام على عليه السلام : يقين ، چه غم زداى خوبى است .

١٥٦٠.امام على عليه السلام : شستن جامه ها غم و اندوه را مى برد .

١٥٦١.امام صادق عليه السلام : اگر همه چيز به قضا و قدر است پس اندوه چرا ؟ !.

١٥٦٢.امام صادق عليه السلام : يـكـى از پـيامبران از غـم و اندوه به درگاه خداوند شكوه كرد ؛ خداوند به او دستور داد انگور تناول كند .

١٥٦٣.امام صادق عليه السلام : هر كس در خود اندوهى بيابد و علّت آن را نداند ، سر خود را بشويد .

ر . ك : شادمانى ، باب ٩٢٥ .

٥١٢ علّت شادى و اندوهى كه به ظاهر دليل ندارند

١٥٦٤.ابوبصير : با يكى ا ز شيعيان خدمت امام صادق عليه السلام رسيديم . به آن حضرت عرض كردم : فدايت شوم يابن رسول اللّه ! من (گاه) بدون آن كه بدانم دليلش چيست غمگين و اندوهناك مى شوم ! امام صادق عليه السلام فرمود : آن غم و شادى از ما به شما مى رسد . زيرا اگر اندوهى يا سرورى به ما رسد بر شما نيز وارد مى شود چون ما و شما از نور خداوند عز و جل هستيم .

١٥٦٥.بحار الأنوار : روايـت شـده اسـت كـه از عالم عليه السلام سؤال شد : فردى غمگين مى شود بى آن كه علّت اندوه خود را بداند ؟ فرمود : اگر اندوهى به او رسد بداند كه برادرش غمى دارد . همچنين است اگر بى دليل شاد شود . پس ، در اداى حقوق برادران از خدا مدد مى جوييم .

٥١٣ اندوه پسنديده

١٥٦٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند عز و جل با چيزى همانند اندوه طولانى عبادت نشده است .

١٥٦٧.امام سجّاد عليه السلام : خداوند دلهاى حزين را دوست دارد .

١٥٦٨.امام صادق عليه السلام : مؤمن صبح و شبش را به اندوه مى گذراند و جز اين به صلاح او نيست .

١٥٦٩.امام صادق عليه السلام : كسى كه براى ما نگران و به خاطر ستمى كه بر ما رفته ، غمگين باشد ، نفَس كشيدنش تسبيح است و غمخواريش براى ما عبادت .

ر . ك : عنوان ٤٧ «گريستن» ؛ دل ، باب ١٥٤٠ .

١٠١

حسابرسى

٥١٤ حسابرسى

١٥٧٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آگاه باشيد ! اينك شما در روزى هستيد كه هنگام عمل است و حسابرسى در آن نيست و زودا كه به روزى در رويد كه روز حسابرسى است نه جاى عمل .