١٤٢٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس حديثى از من بـه او بـرسد و آن را انكار كند ، در روز رستاخيز من بر ضدّ او دادخواهى كنم . پس هرگاه حديثى از من به شما رسيد كه معنايش را ندانستيد بگوييد : خدا بهتر مى داند .

٤٦٢ درستى حديث و سازگارى آن با قرآن

١٤٢٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : حديث مرا با كتاب خدا بسنجيد ، اگر موافق آن بود آن حديث از من است و من آن را گفته ام .

١٤٢٩.امام صادق عليه السلام : هر حديثى كه با قرآن سازگار نباشد ، باطل است .

٤٦٣ درستى حديث وسازگارى آن با فطرت

١٤٣٠.امام باقر عليه السلام : هر حديثى كه از قول آل محمّد ، صلوات اللّه عليهم ، به شما رسيد و دلهايتان در برابرش نرم شد و با آن احساس آشنايى كرديد آن را بپذيريد و اگر دلهايتان از آن رميد و آن را بيگانه حس كرديد آن را به خدا و پيامبر و عالمِ از خاندان محمّد صلى الله عليه و آلهموكول كنيد .

٤٦٤ درستى حديث و سازگارى آن با حق

١٤٣١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر حديثى كه از من به شما مى رسد اگر موافق حقّ بود من آن را گفته ام و اگر با حقّ سازگار نبود من نگفته ام ، زيرا من هرگز جز حقّ نمى گويم .

٤٦٥ جايز بودن نقلِ به معناى حديث

١٤٣٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پس و پيش كردن كلمات حديث ، در صورتى كه معنايش را درست برسانى ، اشكالى ندارد .

١٤٣٣.محمّد بن مسلم : به امام صادق عليه السلام عرض كردم : حديثى را از شما مى شنوم و آن را كم و زياد مى كنم . فرمود : اگر معانى آن را برسانى اشكالى ندارد .

٤٦٦ آنچه بايد در نقل حديث رعايت كرد

١٤٣٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : احاديث مرا براى امتم مگوييد مگر آنچه را كه انديشه آنها تحمّل پذيرش آن را داشته باشد .

١٤٣٥.امام على عليه السلام : آيا دوست داريد خدا و پيامبرش دروغزن شمرده شوند ؟ احاديثى را كه مردم مى فهمند برايشان بگوييد و از گفتن آنچه نمى توانند بفهمند و انكار مى كنند خوددارى ورزيد . (در غير اين صورت حديث را انكار مى كنند و انكار آن به منزله دروغگو شمردن خدا و پيامبر و امام است) .

٤٦٧ دشوارى فهم و تحمّل برخى احاديث

١٤٣٦.امام صادق عليه السلام : همانا حديث ما دشوار و بسيار سنگين است و آن را جز فرشته مقرّب ، يا پيامبر مرسل ، يابنده اى كه خداوند دلش را با ايمان آزموده و يا شهرى نفوذ ناپذير بر نمى تابد . عمرو مى گويد : به شعيب ـ راوى حديث ـ گفتم : اى ابا الحسن ! منظور از شهر نفوذناپذير چيست ؟ گفت : من هم از امام صادق عليه السلامهمين را پرسيدم ، آن حضرت فرمود : دل پهناور و استوار .

٤٦٨ فراگير بودن قرآن و سنّت

١٤٣٧.ابو اسامه : در خدمت امام صادق عليه السلام بودم و مردى از مغيريه نيز حضور داشت . او پيرامون سنتها از امام سؤال كرد . امام فرمود : هيچ چيزى نيست كه انسانها به آن نياز داشته باشند مگر آن كه از سوى خدا و پيامبرش درباره آن سنّتى (دستورى) رسيده است . اگر چنين نبود با حجّت هايى كه آورده برما اقامه حجّت نمى كرد . مغيرى پرسيد : خداوند با چه چيز بر ما اقامه حجّت كرده است ؟ امام صادق عليه السلام فرمود : اين سخن خدا كه مى فرمايد : «امروز دين شما را برايتان كامل و نعمت را بر شما تمام كردم» .

٤٦٩ احاديث متشابه

١٤٣٨.امام رضا عليه السلام : در اخبار ما نيز همچون قرآن محكم ومتشابه وجود دارد . پس ، اخبار متشابه مارا به محكمات آن ارجاع دهيد وبدون توجه به محكمات آن از متشابهاتش پيروى مكنيد كه گمراه مى شويد .

٩١

حدود

٤٧٠ هر چيزى حدّى دارد

١٤٣٩.امام باقر عليه السلام : خداوند تبارك وتعالى .. . براى هر چزى حدّ و مرزى قرار داده وبراى نشان دادن آن مرز ، نشانه اى گذاشته است و براى كسى كه از آن حدّ فراتر رود حدّ معين كرده است .

٤٧١ دور كردن حدود و مجازاتها

١٤٤٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : تا جايى كه مى توانيد مجازاتها و حدود را از مسلمانان دور كنيد . اگر براى مسلمانان محمل ومفرّى يافتيد او را آزاد كنيد ؛ زيرا اگر امام در بخشودن خطا كند بهتر است كه در كيفر دادن گرفتار خطا شود .

١٤٤١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كيفرها را با شبهات دور كنيد. (با پيش آمدن ترديد در مجرم بودن كسى از اجراى حدّ خود دارى كنيد) .