١٠٥٠.امام على عليه السلام : روا نيست كه بُزدل به جنگ برود ؛ زيرا به سرعت فرار مى كند . بلكه بايد ببيند با چه مى خواست بجنگد ، پس آن را در اختيار ديگرى بگذارد . در اين صورت همانند اجر و پاداش آن جنگجو را دارد و از اجر او (جنگجو) نيز چيزى كم نمى شود .

٦٣

مجادله كردن

٣٢٤ مجادله نكوهيده

«بعضى از مردم بى هيچ دانشى درباره خدا مجادله مى كنند و از هر شيطان سركشى پيروى مى نمايند» .

«جز آنها كه كفر ورزيدند، در آيات خدا جدال نمى كنند؛ پس، رفت و آمدشان در شهرها تو را نفريبد» .

ر . ك : آل عمران : آيه ٦٦ و اعراف : آيه ٧١ و انفال : آيه ٦ و كهف : آيات ٥٤ ، ٥٦ و مريم : آيه ٩٧ و حجّ : آيات ٨ ، ٩ ، ٦٨ و فرقان : آيه ٥٠ و شورا : آيه ٣٥ و زخرف : آيه ٥٧ .

١٠٥١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ قومى گمراه نشد مگر آن كه به بحث و جدال تكيه كرد .

١٠٥٢.امام على عليه السلام : از جدال كردن بپرهيزيد كه اين كار شكّ و دو دلى به بار مى آورد .

ر . ك : عنوان ٣٦٤ «مجادله» .

٣٢٥ مجادله نيكو

«با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت بخوان و با آنان به شيوه اى كه نيكوترست مجادله كن. پروردگارت به كسانى كه از راه او منحرف شده اند داناتر و به هدايت يافتگان [ نيز ]داناتر است» .

١٠٥٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ماييم مجادله گران در دين خدا .

١٠٥٤.امام عسكرى عليه السلام : در حضور امام صادق عليه السلام درباره جدال كردن در دين و اين كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام از اين كار نهى كرده اند ، سخن به ميان آمد ، حضرت صادق عليه السلام فرمود : از جدال كردن به طور مطلق نهى نشده ، بلكه از مجادله كردن با روشى جز روش نيكوتر نهى شده است .

٦٤

تجربه

٣٢٦ تجربه

١٠٥٥.امام على عليه السلام : تـجربه ها دانشـى اكـتسابى است .

١٠٥٦.امام على عليه السلام ـ در سفارش بـه فرزند بزرگوارشـ : پيش از آن كه دلت سخت و فكرت مشغول گردد به تربيت و تأديب تو مبادرت كردم تا با انديشه استوارت به امورى كه خداوندان تجربه آنها را جسته اند و آزموده اند روى آورى وبدين سان رنج جستجو از تو برداشته شود و از دست زدن به تجربه معاف گردى .

١٠٥٧.امام على عليه السلام : هر كـس كارها را نيازمايـد فريب خورَد .

١٠٥٨.امام على عليه السلام : هر كس بدرستى تجربه آموزد ، از هلاكتها جان سالم به در برد و هر كس از تجارب بى نيازى جويد ، عواقب امور را نبيند .

١٠٥٩.امام على عليه السلام : براى تأديب و تنبيه آدمى تجربه ها كافى است .

١٠٦٠.امام على عليه السلام : انديشه مرد به اندازه تجربه اوست .

١٠٦١.امــام صادق عليه السلام : ... شخص كم تجربـه خود رأى ، هرگز نبايد به هيچ رياستى طمع بندد .

٣٢٧ تجربه و خرد

١٠٦٢.امام على عليه السلام : خِرَد ، قريحه اى است كه با دانش و تجربه زياد مى شود .

١٠٦٣.امام على عليه السلام : خرد ، اندوختن تجربه هاست .

٦٥

بيتابى

٣٢٨ پرهيز از بيتابى كردن

«هر آينه آدمى سخت ناشكيبا آفريده شده است. چون شرّى به او رسد بيتابى كند. و چون خيرى به او رسد بخل مى ورزد» .

١٠٦٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دو آواز است كه خداوند دشمن دارد : شيون و فغان در هنگام مصيبت و ساز و آواز در هنگام شادى .