لِانَّ اللَّهَ- تَبارَكَ وَ تَعالى لَمْ يَجْعَلْهُ لِزَمانٍ دوُنَ زمانٍ وَلالِناسٍ دوُنَ ناسٍ فَهُوَ فىِ كُلّ زَمانٍ جَديدٌ وَ عِنْدَ كُّلِ قَوْمٍ غَصٌّ الى يُوْمِ الْقيامَةِ.[١] زيرا خداوند تبارك و تعالى- براى زمانه خاص و مردمانِ خاصّ قرار نداده است، اين قرآن در هر زمانه‌اى تازه و نو و نزد هر قومى، تا روز رستاخيز، شاداب و زيباست.

هرگاه به طور صحيح و آن‌گونه كه بايد و سزاوارِ اين تجلّىِ زيباى الهى است، و به دست انسان‌هاى پاك و شايسته، دانا و آگاه به مردم شناسانده شود، بيش‌ترِ دل‌ها را مى‌ربايد. ليكن بايد داعيان به اين دين الهى و فراخوانان به اين تعاليم بلند و انسان ساز، از معرفت لازم و بايسته برخوردار بود و زمانه و مردم زمانه و فرهنگ زمانه خود را، بشاسند و در هر زمانه‌اى به زبانِ مردم آن و فرهنگ زمانه آن‌ها و در خورِ نيازهايى كه دارند، آموزه‌ها و حكمت‌هاى ناب اين دين مبين و آيين الهى را بيان كنند. براى همين امام صادق (ع) فرمود:

الْعالِمُ بِزَمانِهِ لا تَهْجُمُ عَلَيْهِ اللَواّبِسُ.[٢] اشتباهات بر آن كس كه به زمانه خود داناست، هجوم نيارد.

هر عمل و اقدام موقعيتى مخصوص به خود دارد، و آن موقعيت مخصوص، زمينه مناسب آن است و زمانى است كه چون عمل در آن زمان واقع شود پخته و ثمر بخش خواهد بود. بر عاملِ عمل لازم است كه اين زمينه و زمان را بشناسد، و بداند كه نتيجه حاصل از هر عمل، منوط به همين شناخت است. بيش‌تر كارهايى كه بى‌نتيجه مى‌ماند، همان‌هاست كه غالباً در زمان خود صورت نگرفته و زمينه انجامِ مساعد نبوده است.

على (ع) در اين باره فرود:

وَ مُجْتَنِى الَّثَمَرةِ لَغِيْرِ وَقْتِ ايناعِها كَالّزارِعِ بِغَيْرِ ارْضِهِ.[٣] آن كس كه ميوه را

[١] - سفينة البحار، ج ٢، ص ٤١٣

[٢] - تحف العقول، ص ٣٥٦

[٣] - نهج البلاغه، خطبه ٥