لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ.[١] امروز بر شما هيچ سرزنش نيست، خدا شما را بيامرزد، و او مهربان‌ترين مهربانان است.

«وحشى» قاتل عمويش را قصاص نكرد و از «هند» همسر ابوسفيان انتقام نگرفت؛ اين زن كينه‌توز و جگرخواره‌اى كه جنگ عليه او را به پا كرده بود. آن گاه كه فاتحانه و بى‌خونريزى، بى‌آن كه قطره‌اى خون بريزد، وارد سرزمين مقدس مكه شد، سعد بن عباده، كه فرمانده لشكر بود دستور داد تا اين شعار را سر دهند: اليومُ يَوْمُ الْملْحَمَةِ الْيَومُ تُسبى الحُرَمَةُ.[٢] امروز روز خونريزى بزرگ و روز اسيرى زنان‌تان است. محمد ٦ با شنيدن اين شعار، بى‌درنگ او را از فرماندهى عزل كرد و على بن ابوطالب را به جاى او نصب كرد و فرمود اين شعار را سردهند:

اليومُ يَومُ الْمَرحَمةِ.[٣] امروز روز رحمت و عفو و گذشت است.

او هيچ گناهى را به مانند آن پاسخ نمى‌گفت؛ اما نيكى را به نيكى پاداش مى‌داد، و بخشش را نهايت قدرت مى‌دانست. بى‌ترديد، آنچه درباره حضرت محمد ٦ گفته شد، همه سخن نيست.[٤] و اين گزارش كوتاه در توصيف اين يگانه يكتا- اگر چه به تكرار بود- در قياس با ابعاد وجودى اين «انسان خليفة اللَّه»، كه مقتداى خليفگان خداوند بر روى زمين است، و شرحِ آثار وجودى و بركات بعثت جهانى او و حكايتِ رنج‌هاى طاقت‌سوز و مردافكن‌اش در دعوت به يكتاپرستى و دست‌گيرى از انسان فرومانده در تاريكى جهل، تاريكى عادات و رسوم خرافى، تاريكى هوس‌ها و آراء و انديشه‌هاى جاهلى، قطره‌اى از دريا بود، كه دست ما آدميان از وصول به ژرفاى آن سخت كوتاه است. و روشن است كه هر چه آمد به قَدْرِ فهم محدود ما بود.

هفت دريا اندرو يك قطره‌اى‌		جمله هستى ز موجش چَكره‌اى‌
جمله پاكيها از آن دريا بَرند		قطره‌هايش يك به يك ميناگرند
شاهِ شاهانست و بلكِ شاه‌ساز		وز براى چشمِ بد نامش اياز

[١] - يوسف، آيه ٩٢

[٢] - بحارالانوار، ج ٢٢، ص ١٠٥

[٣] - مجمع‌البيان، ج ١٠، ص ٥٥٣

[٤] - درباره شخصيت حضرت محمد٦ به كتاب« محمد فى القرآن» نوشته آيت اللّه سيد رضا صدر رجوع شود