وَ للَّهِ مُلْكُ السَّمواتِ وَ ما فِى الْارضِ وَ كانَ اللَّهُ بِكُّلِ شَىْ‌ءٍ مُحيطاً.[١] هرچه در آسمانها و زمين است خداى راست، و خدا به همه چيز فراگير است.

زير پوششِ هيچ حكمى از احكام، كه در قلمروِ هستى جارى است، نيست؛ چرا كه حقيقتى است مطلق و موجودى است «تمامِ فوقَ التّمام» و مُصَحِّحِ همه احكام. در هيچ ظرفى از ظروف- زمان و مكان- نمى‌گنجد جز در دل بنده مومن. در حديث قدسى آمده است كه فرمود:

لايَسَعُنِى ارْضِى وَ لاسَمائى وَلكِنْ يَسَعُنِى قَلْبُ عَبْدِىَ الْمُؤمِن.[٢] نه زمين من و نه آسمانِ من گنجايش مرا ندارد، امّا قلب بنده مؤمنم گنجايش مرا دارد.

گفت پيغامبر كه حق فرموده است‌		من نگنجم هيچ در بالا و پَست‌
در زمين و آسمان و عرش نيز		من نگنجم اين يقين دان اى عزيز
در دل مومن بگنجم اى عجب‌		گر مرا جويى در آن دل‌ها طلب‌[٣]

بنابراين، عظمت خداوند، مقدارى و عددى نيست؛ چرا كه منزّه از مقدار و مقداريّات و كمّ و كميّات است. عظمت و بزرگى خداوند، كمال ذات و صفات و بلندى مرتبت و برترى شأن و منزلت و جلالت قدر و كمال شرف و شدت غِنا و بى‌نيازى او از خلق و نياز و وابستگىِ شديد خلق، در هر حال، به اوست:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ.[٤] اى مردم، شماييد كه به خدا نيازمنديد، و امّا خدا بى‌نياز و ستوده است.

پيراستگى خداوند از «فقر و نياز» خود مستلزم آن است كه خداوند، نه در زمان بگنجد و نه در مكان. او موجودى است برتر از زمان و مكان؛ زيرا موجودى كه در مكان بگنجد، خود به خود به مكان نياز دارد براى همين فرمود:

[١] - نساء، آيه ١٢٦

[٢] - عوالى اللئالى، ج ٤، ص ٧، حديث ٧؛ المحجّة البَيْضاء، ج ٥، ص ٢٦

[٣] - مثنوى، دفتر يكم، بيت ٢٦٥٣- ٢٦٥٥.

[٤] - فاطر، آيه ١٥