اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٣٠٤ - يادآورى نكتههايى چند
يادآورى نكتههايى چند
پيش از ورود به شرحِ اين نيايش، اشاره به نكتههايى چند، ضرورى است:
نكته نخست، اين كه در اين نيايش امام سجاد (ع) از درگاهِ خداوند مهربان، براى پدر و مادر، فرزندان و بستگان و دوستان و همه آنهايى كه زير پوشش تعليم و تربيت اماماند (ع) و تدبيرِ معشيتِشان به عهده ايشان است، عناصرى را طلب كرده است، كه جانمايه رشد و تعالىِ انديشه و باورهاشان و اصلاح رفتارشان را تأمين مىكند. از همين رو، عنوانِ اين نيايش، دعا براى خود و بستگان است: وَ كانَ مِنْ دُعائِهِ (ع) لِنَفْسِهِ وَ لِاهْلِ وَلايَتِهِ. گزينش اين روش، كه از روشهاى بسيار مهمّ اسلامى، در تعليم و تربيت و القاى پيامهاى دين، و تربيت افراد، و ايجاد مدرسهاى عام براى ساختن روح آدميان و نشر انواعِ معرفت انسانى است، براى آن است كه «دعا» در جهاتِ گوناگونِ ساختنِ انسان- از نظر فردى و اجتماعى- تأثيرهايى شگرف دارد، به شرط آن كه بدانيم كه «دعا» تنها «مونس روح» نيست؛ بلكه «معلّمِ عقل» نيز هست؛ هم عقل نظرى در ابواب «توحيد» و «نبوّت و به تَبَعِ آن امامت» و «معاد» و «شناختِ قرآن» و «شناختِ ولىّ» و «شناختِ كاينات» و «شناختِ آثارِ اعمال» و ... و هم عقل عملى در ابواب مختلف حقوق انسانى، و عدالت اجتماعى و قضايى و معيشتى، واقدامهاى مردمى. اين روش، نخست از خود «قرآن كريم» شروع شده و به پيامبر اكرم ٦ تعليم گشته است، آنگاه به وسيله پيامبر و على و ديگر امامانِ «اهل بيت» (ع)، در سطحى راقى و زنده و سازنده گسترش يافته است. و در تعاليم «صحيفه سجّاديه» كه آموزههاىِ زينالعابدين على بن الحسين (ع) و برتر از حدِّ توصيف است، به اوجِ خود رسيده است.