الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٠٤ - شش پاداش اخروى

وقتى پيامبر خدا (ص) را دفن كردند، ندايى از آسمان شنيده شد كه اهل بيت را تسليت مى‌داد. در بخشى از اين تسليت چنين آمده است:

إنّ فِى اللهِ خَلَفاً مِن كُلّ ذاهِبٍ و عَزاءً مِن كُلّ مُصيبَةٍ و دَرَكاً مِن كُلّ ما فاتَ. فَبِاللهِ ثِقوا و عَلَيهِ فَتَوَكَّلوا و إيّاه فارجوا إنَّما المُصابُ مَن حُرِمَ الثَّوابَ.[١٤٤٢]

همانا خداوند عوضى براى هر چيز از دست رفته‌اى و تسليتى براى هر مصيبتى و جبرانى براى هر چيز فوت شده‌اى، قرار داده است. پس به خداوند اعتماد كنيد و بر او توكّل نماييد و به او اميد داشته باشيد. همانا مصيبت‌ديده، كسى است كه از پاداشْ محروم گردد.

اگر انسان به اين واقعيتْ باور پيدا كند، اين تصوّر كه محروميت، نشانه خوارى است، از بين مى‌رود. امام باقر (ع) در اين باره مى‌فرمايد:

إذا كانَ يومُ القِيامَةِ أمَرَ اللهُ تَبارَك وتَعالى مُنادِياً ينادى بَينَ يدَيهِ: أينَ الفُقَراءُ؟ فَيقومُ عُنُقٌ مِنَ النّاسِ كثيرٌ. فَيقولُ: عِبادى! فَيقولونَ لَبَّيك رَبَّنا. فَيقولُ: إنّى لَم افقِركم لِهَوانٍ بِكم عَلَى ولكنَّنى إنَّمَا اختَرتُكم لِمِثلِ هذَا اليومِ، تَصَفَّحوا وُجوهَ النّاسِ فَمَن صَنَعَ إلَيكم مَعروفاً لَم يصنَعهُ إلّا فِى فَكافوهُ عَنّى بِالجَنَّةِ.[١٤٤٣]

وقتى روز قيامتْ فرا مى‌رسد، خداوند- تبارك و تعالى- به منادى، فرمان مى‌دهد كه «ندا ده: فقيران كجايند؟». پس گروه زيادى از مردم برمى‌خيزند. پس خداوند مى‌گويد: «بندگان من!» و آنان مى‌گويند: لبيك، اى پروردگار ما! خداوند مى‌فرمايد: «من شما را به اين دليل كه نزد من، بى‌ارزش بوديد، فقير نكردم و لكن من همانا شما را براى چنين روزى انتخاب كرده بودم. در ميان مردم، جستجو كنيد و هر كس را كه به شما نيكى كرده و اين كار را فقط به خاطر من انجام داده است، از جانب من، به او پاداش بهشت بدهيد».

اين، يعنى مقام شفاعت. ثروتمندان، از طريق شفاعت محرومانْ به بهشت مى‌روند. پس فقر فقيران، به دليل بى‌توجّهى آنان به خداوند نبوده است.

امام صادق (ع) نيز در اين باره مى‌فرمايد:

إنَّ اللهَ عزّ وجلّ لَيعتَذِرُ إلى عَبدِهِ المُؤمِنِ المُحوجِ فِى الدُّنيا كما يعتَذِرُ الأَخُ إلى أخيهِ فَيقولُ: وعِزَّتى وجَلالى ما أحوَجتُك فِى الدُّنيا مِن هَوانٍ بِك عَلَى فَارفَع هذَا السَّجفَ فَانظُر إلى ما عَوَّضتُك مِنَ الدُّنيا قالَ: فَيرفَعُ فَيقولُ: ما ضَرَّنى ما مَنَعتَنى مَعَ ما عَوَّضتَنى.[١٤٤٤]

[١٤٤٢]. تفسير العياشى، ج ١، ص ٢٠٩، ح ١٦٦؛ بحار الأنوار، ج ٨٢، ص ٩٩، ح ٤٨.

[١٤٤٣]. الكافى، ج ٢، ص ٢٦٣، ح ١٥؛ بحار الأنوار، ج ٧، ص ٢٠٠؛ مشكاة الأنوار، ص ٩٩.

[١٤٤٤]. الكافى، ج ٢، ص ٢٦٤، ح ١٨؛ بحار الأنوار، ج ٧٢، ص ٢٥.