صفت «رئوف (مهرورز)»، فعول به معناى فاعل از «رأف» است. به گفته صاحب بن عبّاد، رأفت يعنى: «رحمت»[٣٣٠] و به گفته جوهرى، يعنى: «رحمت شديد».[٣٣١] ابن اثير گفته است: در نام‌هاى خداى والا، «رئوف»، همان «مهربان به بندگان و توجّه كننده به ايشان با الطاف خود» است. رأفت، ظريف‌تر از رحمت است و در ناخوشى واقع نمى‌شود؛ ولى رحمت، گاه براى مصلحت، در ناخوشى هم واقع مى‌شود.[٣٣٢]

رئوف (مهرورز)، در قرآن كريم، يازده بار به عنوان صفت خداوند، به كار رفته است: دوبار با تعبير (بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ؛[٣٣٣] به مردمان، مهرورز و با آنها مهربان است)، دوبار با تعبير (رَؤُفٌ بِالْعِبادِ؛[٣٣٤] به بندگان، مهرورز است)، دو بار با تعبير (بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ؛[٣٣٥] به مؤمنان، مهرورز و با آنها مهربان است)، يك بار با تعبير (بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ؛[٣٣٦] به آنها مهرورز و با آنها مهربان است) و چهار بار هم به تنهايى‌[٣٣٧].[٣٣٨]

احاديث، ويژگى‌هاى چندى براى نام «رئوف» بيان كرده‌اند؛[٣٣٩] امّا نكته مهم، ارتباط رأفت و رحمت در احاديث است. در نيايش‌هاى بر جاى مانده از پيشوايان (عليهم السلام) آمده است: «يا رؤفا فى رحمته؛[٣٤٠] اى مهرورز در رحمت خود!»، «برأفتك أرجو رحمتك؛[٣٤١] به مهرورزى تو، به رحمتت اميد دارم»، «أسئلك برحمتك التى اشتققتها من رأفتك؛[٣٤٢] از تو درخواست مى‌كنم به رحمتت كه آن را از رأفتت برگرفته‌اى». از اين نيايش‌ها چنين برداشت مى‌شود كه رأفت، سبب رحمت است. پس با هر

[٣٣٠]. المحيط فى اللغة، ج ١٠، ص ٢٥٦.

[٣٣١]. الصحاح، ج ٤، ص ١٣٦٢.

[٣٣٢]. النهاية، ج ٢، ص ١٧٦.

[٣٣٣]. سوره بقره، آيه ١٤٣؛ سوره حج، آيه ٦٥.

[٣٣٤]. سوره بقره، آيه ٢٠٧؛ سوره آل عمران، آيه ٣٠.

[٣٣٥]. سوره توبه، آيه ١٢٨.

[٣٣٦]. سوره توبه، آيه ١١٧.

[٣٣٧]. سوره نحل، آيه ٧ و ٤٧؛ سوره حديد، آيه ٩؛ سوره نور، آيه ٢٠.

[٣٣٨]. دانش‌نامه عقايد اسلامى، ج ٦، ص ١٠٧ به بعد.

[٣٣٩]. ر. ك: همان، ص ١٠٨ به بعد.

[٣٤٠]. الملهوف، ص ٣٧٢؛ بحار الأنوار، ج ٩٥، ص ١٧٤، ح ٢٢.

[٣٤١]. الامالى، مفيد، ص ٢٤٢، ح ٣؛ الأمالى، طوسى، ص ١٧، ح ١٩.

[٣٤٢]. جمال الاسبوع، ص ١٨٤.