الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٦٥ - يك دانا (عليم)

هماهنگ اند. همه اين مبانى، قوانين پايه رضامندى و نشاط را (با توصيف ابعاد هر يك)، تبيين مى‌كنند.

مسئله بعدى، مناسبات ميان اين چهار نوع از مبانى است. اين مبانى، همگى در عرض هم قرار ندارند. هر چند مبانى در رأس عوامل قرار دارند، امّا خودِ مبانى چهارگانه، در عرض هم نيستند و ارزش يكسان و جايگاه برابر ندارند. از اين رو، مبانى خداشناختى در رأس قرار دارد و سپس از دل آن، مبانى انسان‌شناختى، جهان‌شناختى و دين‌شناختى خارج مى‌شود و اين بدان جهت است كه همه امور عالم از خدا و به دست خداوند است.

...

نمودار (٤- ١) نمودار مناسبات مبانى توحيدى‌

٣. مبناى بنيادين‌

همان گونه كه اشاره شد، خداوند متعال، منشأ همه امور عالم است و اختيار همه چيز به دست اوست. خداوند متعال، صفاتى دارد كه گسترده اند و هر كدام، بُعدى از ابعاد توحيد را نشان مى‌دهند. بررسى اين صفات مى‌تواند نقش خدا را در زندگى روشن نمايد. از اين رو، برخى از صفات خداوند را كه در تبيين نقش توحيد در شادكامى، سهم بيشتر و مهم‌ترى دارند، بيان خواهيم كرد.

الف- مهم‌ترين مبانى خداشناختى‌

يك. دانا (عليم)

دانايى مطلق نيز از آنِ خداوند متعال است. به همين جهت، يكى از صفات خداوند، «عليم» است. صفت «عليم (دانا)»، فعيل به معناى فاعل از مادّه «علم» است كه در اصل، بر نشانه يك شي‌ء- كه‌