الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٥٨٩ - بررسى و مقايسه

وضعيت مطلوب مى‌تواند مدّت زيادى دوام داشته باشد؟ قطعاً اين گونه نيست. پس از مدّتى، واقعيت بر تخيل چيره مى‌شود و همه تصوّرات از بين مى‌رود. در نتيجه، وضعيتى حتّى دشوارتر از قبل به وجود مى‌آيد؛ زيرا فرد از يك وضعيت رؤيايى، به وضعيتى معمولى و ساده بازمى‌گردد و اين، موقعيت را براى وى تحمّل‌ناپذير مى‌سازد، به خلاف كسى كه از آغاز با واقعيت سر و كار داشته و به همان اندازه، احساس مثبت داشته است. بنا بر اين، به نظر مى‌رسد هر چند اين مداخله در نقطه آغاز، احساس خوشايند بيشترى را به فرد منتقل مى‌سازد؛ امّا در ادامه، به مراتب، احساس بدترى را به ارمغان مى‌آورد. همان گونه كه پيش‌تر بيان شد، محقّق تا كنون در برنامه‌هاى اسلامى، موردى مبتنى بر توهّم و تخيل وضعيت بهتر، مشاهده نكرده است.

مداخله ديگر، «پردازش كردن تجربه‌هاى زندگى شاد» نام دارد. در اين برنامه، فرد، تجربه‌هاى مثبت و خوشايند گذشته را به ياد مى‌آورد و با استفاده از آنها احساس شادكامى و سرور را دوباره تجربه مى‌كند. اساس اين برنامه نيز باز بر وضعيت خوشايند استوار است. البته در اين برنامه، از گنجينه گذشته خوشايند استفاده مى‌شود. اين برنامه با آن بخش از آموزه‌هاى اسلامى كه فرد را به گذشته خوشايند توجّه مى‌دهد، سازگار است. اين روش، بويژه در كاهش فشارهاى روانى در دوران ناخوشايند، مؤثّر است. نگاه به خوشايندهاى گذشته، موجب كاهش فشارهاى روانى حاصل از موقعيت حال و افزايش احساس خرسندى مى‌گردد.