خداوند عز و جل مى‌فرمايد: «... اهل هيچ شهر و خانه‌اى، و هيچ مرد باديه‌نشينى نيست كه مرا آن چنان كه من دوست دارم، پيروى كند و سپس به صورتى كه من نمى‌پسنديدم، تبديل شود و از من نافرمانى كند، مگر اين كه من چيزهايى از رحمتم را كه دوست مى‌دارد، به چيزهايى از خشمم كه نمى‌پسندد، تغيير مى‌دهم».

امام على (ع) يكى از آثار منفى گناه را از بين رفتن نعمت و سخت شدن زندگى مى‌داند و مى‌فرمايد:

ما زالَت نِعمَةٌ ولا نَضارَةُ عَيشٍ إلّا بِذُنوبٍ اجتَرَحوا أنَّ اللهَ لَيسَ بِظَلّامٍ لِلعَبيدِ.[١٥٩٦]

هيچ نعمت و نشاط زندگانى‌اى از بين نرفته مگر به واسطه گناهانى كه مرتكب شده‌اند و به راستى كه خداوند به بندگان ستم نمى‌كند.

امام باقر (ع) از يك قانون حتمى سخن گفته و فرموده است كه نعمت جز به گناه سلب نمى‌شود:

إنَّ اللهَ قَضَى قَضاءً حَتماً إلّا يُنعِمَ عَلى العَبدِ بِنِعمَةٍ فَيَسلُبَها إيّاهُ حَتّى يُحدِثَ ذَنباً يَستَحِقُّ بِذَلِكَ النّقمَةَ.[١٥٩٧]

خدا حكم قاطع و حتمى فرموده كه نعمتى را كه به بنده‌اى مرحمت فرموده، از او باز نگيرد، مگر زمانى كه بنده، گناهى مرتكب شود كه به سبب آن، مستحقّ كيفر گردد.

اين يك قانون حاكم بر آفرينش است كه نمونه تاريخى نيز دارد. مردى از امام صادق (ع) در باره اين سخن خداوند كه: (فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ؛[١٥٩٨] پس گفتند: پروردگارا! ميان شهرهاى ما دورى افكن؛ و بر خويشتن ستم كردند) پرسيد. امام (ع) در پاسخ فرمود:

اينان گروهى بودند كه شهرهاشان به هم متّصل و در چشم‌انداز يكديگر بود و رودهاى روان و دارايى‌هاى نمايان داشتند. سپس نعمت‌هاى خدا را كفران كردند و عافيتى را كه خداوند به ايشان بخشيده بود، دگرگون ساختند و خدا نيز نعمت را بر آنان دگرگون فرمود و همانا خداوند، تا كسانى حال خودشان را تغيير ندهند، نعمت ايشان را دگرگون نمى‌سازد. پس خداوند، سيلى عظيم بر آنان فرستاد و شهرهاشان را غرق كرد و سرزمين‌هاشان را ويران ساخت و مال‌هاشان را از ميان بُرد و به جاى باغ‌هاشان، دو باغ با ميوه‌هاى تلخ و ترش و درختان شوره گز و اندكى سِدر نهاد و سپس فرمود: (آن [كيفر] را

[١٥٩٦]. الخصال، ص ٦٢٤، ح ١٠؛ كنز الفوائد، ج ٢، ص ١٦٢. نيز، ر. ك: نهج البلاغة، خطبه ١٧٨.

[١٥٩٧]. الكافى، ج ٢، ص ٢٧٣، ح ٢٢ و ص ٢٧٤، ح ٢٤.

[١٥٩٨]. سوره سبأ، آيه ١٩.