الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤١٣ - منطق درست تصوّر «كفايت خدا»

(أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ.[١٤٧٦] آيا خدا براى بنده‌اش كافى نيست؟).

به همين جهت، براى حلّ مشكلات بايد به خدا روى آورد و از او كمك خواست. اين جاست كه دعا معنا مى‌يابد. خدا، تنها كسى است كه مى‌تواند انسان را از گرفتارى‌ها نجات دهد. خداوند متعال مى‌فرمايد:

(قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ* قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ.[١٤٧٧] بگو چه كسى شما را از تاريكى‌هاى خشكى و دريا نجات مى‌دهد؟ با گريه و زارى و پنهانى، او را مى‌خوانيد كه اگر ما را نجات دهيد، بى‌ترديد از سپاس‌گزاران خواهيم بود. بگو خدا شما را از آن و از تمام گرفتارى‌ها نجات مى‌دهد؛ ولى شما پس از آن، شرك مى‌ورزيد!).

نيز در جاى ديگر مى‌فرمايد:

(أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ.[١٤٧٨] يا آن كسى كه وقتى فرد مضطر، او را مى‌خوانَد، پاسخش را مى‌دهد و شما را خليفه‌هاى زمين قرار مى‌دهد).

از اين رو، انسان‌هاى رشديافته براى برطرف شدن مشكلاتشان، از خدا كمك مى‌خواستند و خدا نيز مشكل آنان را برطرف مى‌كرده است. در قرآن كريم، اين حقيقت در باره انبياى الهى، بيان شده است. يعقوب (ع) اعلام مى‌كند كه براى رفع گرفتارى خود، فقط به خدا روى مى‌آوَرَد و اين گونه شكايت مى‌كند: (قالَ إِنَّما أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْنِي إِلَى اللَّهِ وَ أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ‌)[١٤٧٩] نوح (ع) براى نجات خود و همراهانش از آن بلاى عظيم دعا مى‌كند و خداوند آنها را نجات مى‌دهد: (وَ نُوحاً إِذْ نادى‌ مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنا لَهُ فَنَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ‌)[١٤٨٠] و (وَ لَقَدْ نادانا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ* وَ نَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ‌).[١٤٨١] يونس (ع) نيز براى نجات خود دعا مى‌كند و خدا وى را از غم، نجات مى‌دهد: (فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ‌).[١٤٨٢]

[١٤٧٦]. سوره زمر، آيه ٣٦: آيا خدا براى بنده‌اش كافى نيست؟؛ يعنى: آيا خدا نمى‌تواند همه كارها و نيازهاى بنده‌اش را كفايت كند؟

[١٤٧٧]. سوره انعام، آيه ٦٣- ٦٤.

[١٤٧٨]. سوره نمل، آيه ٦٢.

[١٤٧٩]. سوره يوسف، آيه ٨٦.

[١٤٨٠]. سوره انبيا، آيه ٧٦.

[١٤٨١]. سوره صافّات، آيه ٧٥- ٧٦.

[١٤٨٢]. سوره انبيا، آيه ٨٨.