آن‌همه سختى و رنج كشيدند. ديگر امامان معصوم (عليهم السلام) نيز بيشترين دردها و مصيبت‌ها را ديدند. اگر بلا و مصيبت، نشانه خوارى باشد، چگونه مصيبت‌ها و بلاهايى را كه بر سر شريف‌ترين بندگان خدا آمده است، مى‌توان توجيه كرد؟

همه اينها نشانگر آن است كه مصيبت‌ها و گرفتارى‌ها به معناى خوارى و ذلّت در نزد خداوند متعال نيست؛ بلكه برعكس، نشانه كرامت و بزرگوارى است و به همين جهت، است كه آن بزرگواران، چنين مصيبت‌هاى سخت و تلخى را تحمّل مى‌كردند. مهم اين است كه وقتى اين حقيقت براى انسان معلوم گردد، ناراحتى‌ها و اندوه‌ها رخت برمى‌بندند و رضايت و بردبارى، جاى آنها را مى‌گيرند.

دو. بلا و تفسير انسان از آن‌

بلا و مصيبت، به طور كلّى و از منظرى ديگر نيز مورد ارزيابى قرار مى‌گيرد و انسان، آن را زشت و يا زيبا تفسير مى‌كند. بحث پيشين، از منظر حرمت‌شناختى بود و اين بحث، از منظر زيبايى‌شناختى. اين تفسير نيز بر اساس همان دو الگوى پيش‌گفته صورت مى‌پذيرد كه بر اساس آن، خوشايندها، زيبا و ناخوشايندها زشت و نازيبا هستند. بديهى است كه اين ارزيابى نيز نقش مهمّى در كاهش يا افزايش فشار روانى خواهد داشت كه در ادامه به بررسى آن مى‌پردازيم.

تفسير غلط: «زشت‌پندارى مصيبت»

برخى براى تعيين ديدگاه خود در باره زشت يا زيبا بودن مصيبت، از مدل «خوشايندمدار» استفاده مى‌كنند و مصيبت را زشت ارزيابى مى‌نمايند. اين ارزيابى، موجب افزايش فشار روانى خواهد شد؛ چرا كه انسان از هر امر نازيبايى، فرارى و گريزان است و موجب ناخرسندى وى مى‌گردد؛ امّا آيا اين تفسير، درست است و اين الگوى ارزيابى مى‌تواند واقعيت مصيبت‌ها را نشان دهد؟

تفسير صحيح: «زيباپندارى مصيبت»

بر اساس آنچه در خيرباورى گذشت، تفسير زيباشناختى مصيبت نمى‌تواند زشت باشد. آنچه براى انسان خير است و مايه رشد و تكامل وى مى‌گردد، چگونه مى‌تواند زشت باشد؟! بلا، سخت است؛ امّا زشت نيست. فرهنگ اسلامى، قائل به «سختِ زيبا» است. همين تفسير، موجب كاهش فشار روانى و افزايش توان صبر مى‌گردد. حضرت زينب (س)، اسوه صبر و مقاومت است. ايشان، نه تسليم دشمن شد و نه تسليم بلاها؛ بلكه دشمن و بلاها را به تسليم و خضوع در برابر خويش واداشت. يكى از رازهاى اين ايستادگى و بالندگى، ارزيابى درست از موقعيت بود. وقتى يزيد به زينب (س) گفت: «كارى را كه خدا با برادرت كرد، چگونه ديدى؟» ايشان در پاسخ وى فرمود: