دنيا زودگذر است و تا انسان، چشم باز كند، خود را در سرايى مى‌بيند كه هيچ چيز از امور دنيايى در دست او نيست. از اين رو، دنيا همانند يك خواب است. انسان خردمند، نه به دست آوردن در خواب را واقعى مى‌داند و نه از دست دادن آن را؛ و چون چنين است، نه از به دست آوردن چيزى سرمست مى‌شود و نه به خاطر از دست دادن چيزى نالان مى‌گردد. توجّه به اين بُعد از واقعيت، چنين تأثير ژرفى در روح انسان بر جاى مى‌گذارد. به همين جهت، امام صادق (ع) به جابر مى‌فرمايد:

اجعَلِ الدُّنيا مالًا أصَبتَهُ فى مَنامِك ثُمَّ انتَبَهتَ ولَيسَ مَعَك مِنهُ شَى‌ءٌ. هَل هُوَ إلّا ثَوبٌ تَلبَسُهُ فَتُبلِيهُ، أو طَعامٌ يعودُ بَعدُ إلى ما تَعلَمُ؟! فَالعَجَبُ لِقَومٍ حُبِسَ أوَّلُهُم عَن آخِرِهِم، ثُمَّ نودِى فيهِم بِالرَّحيلِ وهُم فى غَفلَةٍ يلعَبونَ.[٨٣٩]

دنيا را همانند مالى قرار ده كه در خواب به دست آورده‌اى و چون بيدار شدى، چيزى از آن نمى‌يابى. آيا چيزى جز لباسى است كه مى‌پوشى و كهنه مى‌كنى؟ و يا غذايى كه مى‌دانى به چه تبديل مى‌شود؟! شگفتا از گروهى كه آغاز و فرجام آنان بسته شده و آواى كوچ، در ميان آنان بلند است، در حالى كه آنان در بى‌خبرى بازى مى‌كنند.

امام صادق (ع)، در كلام ديگرى چنين مى‌فرمايد:

أنزِلِ الدُّنيا كمَنزِلٍ نَزَلتَهُ فَارتَحَلتَ عَنهُ، أو كمالٍ أصَبتَهُ فى مَنامِك فَاستَيقَظتَ ولَيسَ فى يدِك شَى‌ءٌ مِنهُ. فَكم مِن حَريصٍ عَلى أمرٍ قَد شَقِى بِهِ حينَ أتاهُ، وكم مِن تارِك لِأَمرٍ قَد سَعِدَ بِهِ حينَ أتاهُ.[٨٤٠]

دنيا را همانند منزلى قرار ده كه در آن فرود آمدى، سپس از آن كوچ كردى، يا همانند مالى قرار ده كه در خوابت آن را يافته‌اى و چون بيدار شدى، چيزى از آن را در دست خود نديدى. چه بسا كسى كه نسبت به چيزى حريص بوده و چون آن را يافته، بدبخت شده و چه بسا كسى كه چيزى را ترك كرده و چون به آن رسيده، خوش‌بخت شده است.

امام باقر (ع) نيز به جابر مى‌فرمايد:

أنزِلِ الدُّنيا كمَنزِلٍ نَزَلتَهُ ثُمَّ ارتَحَلتَ عَنهُ، أو كمالٍ وَجَدتَهُ فى مَنامِك فَاستَيقَظتَ ولَيسَ مَعَك مِنهُ شَى‌ءٌ، إنّى إنَّما ضَرَبتُ لَك هذا مَثَلًا لِأَنَّها عِندَ أهلِ اللُّبِ‌

[٨٣٩]. تنبيه الخواطر، ج ٢، ص ٣٠.

[٨٤٠]. تحف العقول، ص ٣٧٧. نيز، ر. ك: همان، ص ٢٨٧.