الگوى اسلامى شادكامى با رويكرد روان شناسى مثبت گرا - پسنديده، عباس - الصفحة ١١٩ - پيش نياز تحقّق شادكامى

فصل پنجم: بنياد شادكامى‌

پيش‌نياز تحقّق شادكامى‌

در بحث تعريف، مشخّص شد كه شادكامى، دو جزء اساسى دارد كه عبارت اند از: خير و سُرور، و بر اين اساس گفتيم كه شادكامى، يعنى «زندگى مبتنى بر خيرِ همراه با سُرور». در فصل سوم روشن شد كه ساختار شادكامى، دو مؤلّفه اساسى دارد: نشاط و رضامندى. نشاط نيز به دو بخش مادّى و معنوى و رضامندى نيز به چهار قِسمِ: شكر، صبر، رغبت و كراهت تقسيم مى‌شود. در فصل چهارم نيز گفتيم كه شادكامى، مبتنى بر توحيد و خداباورى است و بر اين اساس، ابعاد مختلف خداباورى به صورت جزئى و عينى مشخّص شدند. آنچه در اين فصل بدان مى‌پردازيم، عوامل شادكامى است كه حدّ فاصل مبانى و شادكامى محقّق شده قرار مى‌گيرند؛ بدين معنا كه از پايه نظرى سرچشمه مى‌گيرند و در نهايت، شادكامى را محقّق مى‌سازند. اين عوامل، امورى هستند كه بر اساس مبانى، امور شش‌گانه را محقّق مى‌سازند و تحقّق امور شش‌گانه نيز موجب تحقّق شادكامى يا «زندگى خوب همراه با سرور» مى‌گردد.

البته بر اين عوامل، چارچوب خاصى حاكم است. شادكامى، عاملى بنيادين دارد كه عبارت است از زندگى توحيدى و در هر دو حوزه رضامندى و نشاط كاربرد دارد. شادكامى، يك سرى عوامل اختصاصى نيز دارد كه به يك حوزه تعلّق دارد و از آن عامل بنيادين (زندگى موحّدانه) سرچشمه مى‌گيرند. رضامندى، يك عامل اصلى دارد كه عبارت است از باور به خير بودن تقديرهاى تكوينى و تشريعى خداوند متعال. نشاط نيز يك عامل اصلى دارد كه عبارت است از لذّت و سرور. امّا مؤلّفه‌هاى رضامندى نيز يك سرى عوامل دارند كه موجب بروز واكنش‌هاى چهارگانه مثبت مى‌شوند. لذا اين مطالب سه سطح دارد: