اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٠٦ - بحث دوّم با قطع نظر از مباحث مربوط به صحيح و اعمّ آيا مسأله نذر در اينجا چگونه حل مى شود؟
بهواسطه نذر پيدا مىشود متعلّق به تحيّث صلاة به حيثيت وقوعش در حمام است و اين حرمت هم از اين عنوان تجاوز نمىكند و ذرّهاى به نماز سرايت نمىكند تا عنوان عبادتِ محرّم و فاسد پيدا كند. خير، نماز در دايره مأمور به است و تحيّث صلاة به حيثيت وقوعش در حمام، داخل در دايره منهى عنه است بدون اين كه تجاوزى به يكديگر داشته باشند. لازمه اين حرفها اين است كه اگر كسى نذر كند كه نمازش را در حمام نخواند و بعد از آن، در حمام نماز بخواند، با وجود اين كه عمل محرّمى انجام داده ولى صلاة او صحيح است زيرا اين استدلالكننده، بطلان نماز را از راه تعلّق حرمت به نماز ثابت مىكرد و مىگفت: نهى، متعلّق به عبادت است و نهىِ متعلّق به عبادت مقتضى فساد است پس صلاة در حمام- بعد از تعلّق نذر- فاسد است. ما ثابت كرديم نهى، متعلّق به عبادت نيست. إيقاع الصلاة في الحمام- كه نهى به آن تعلّق گرفته است- عبادت نيست، آنچه عبادت است نفس صلاة است كه امر به آن تعلّق گرفته نه نهى. در نتيجه اگر كسى بعد از نذر، در حمام نماز بخواند، عمل حرامى مرتكب شده است زيرا متعلّق نهى را ايجاد كرده، تحيّث به حيثيت وقوع در حمام را لباس وجود پوشانده است. ولى از طرف ديگر، عمل عبادى او صحيح است زيرا او صلاة را بهجا آورده و الصلاة لا تكون إلّا مأموراً بها و هيچ نهيى به صلاة تعلّق نگرفته است تا اقتضاى فساد كند. وقتى ما صحّت صلاة را ثابت كرديم ديگر هر دو تالى فاسدى را كه مستدلّ ذكر مىكرد از بين مىرود زيرا نه صلاة باطل عنوان حنث نذر پيدا كرد و نه اين كه نذر از ناذر سلب قدرت كرد. خير، بعد از تعلّق نذر هم مىتواند در حمام نماز صحيح بخواند ولى در ضمن اين كه نماز صحيح است استحقاق عقوبت هم بر مخالفت نذر برآن مترتب است. [١] تا اينجا تقريباً كلام اين بزرگان بود ولى نكتهاى در اينجا وجود دارد كه مطلب
[١]- دُرر الفوائد، ج ١، ص ٥٢ و ٥٣ و مقالات الاصول، ج ١، ص ١٥٤ و تهذيب الاصول، ج ١، ص ٨٥ و ٨٦