اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٠ - مقدّمه اوّل عنوان بحث در صحيح و اعم

با تعيّن، وضع وجود ندارد و تقسيم وضع به تعيينى و تعيّنى، تقسيمى مجازى است. قول سوّم: استعمال اين الفاظ در معانى مستحدثه، استعمال مجازى همراه با قرينه بوده و وضع تعيينى و تعيّنى مطرح نيست. قول چهارم: الفاظ عبادات، اصولًا در همان معناى لغوى و حقيقى اولشان استعمال شده‌اند، مثلًا هرجا صلاة، استعمال شده به‌معناى دعا مى‌باشد ولى شارع مقدّس، امورى را زائد بر عنوان دعا، مأمور به قرار داده است و چيزى كه بر اين امور دلالت مى‌كند، لفظ صلاة نيست، بلكه قرائن خاصّه يا قرينه عامه‌اى است كه شارع از راه آن قرائن، اين مسائل اضافى را افهام مى‌كند، مسأله ركوع و سجود و تشهد و تسليم، از كلمه صلاة استفاده نمى‌شود بلكه از قرائن خاصه يا عامه‌اى كه دلالت بر اجزاء و شرايط مى‌كند استفاده مى‌شود. درحقيقت، كلمه صلاة در معناى مستحدث استعمال نشده نه حقيقتاً و نه مجازاً، بلكه در معناى لغوى استعمال شده و معناى آن، جزء معناى مستحدث است. «صلّ» به معناى «ادع» استعمال شده و اضافات ديگر- به نحو تعدّد دالّ و مدلول- از قرينه استفاده مى‌شود. اين قول به باقلانى نسبت داده شده است. [١] قبل از ورود به بحث لازم است امورى را به‌عنوان مقدّمه ذكر كنيم:

مقدّمه اوّل: عنوان بحث در صحيح و اعم‌

وقتى وارد بحث صحيح و اعمّ مى‌شويم بايد عنوان بحث را به‌گونه‌اى مطرح كنيم كه جميع اقوال چهارگانه را شامل شود، زيرا- همان گونه كه گفتيم- اين بحث، بحث مستقلى است و از فروعات بحث حقيقت شرعيه نيست كه تنها قائل به حقيقت شرعيه‌

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ٣٥ و حاشيه مرحوم مشكينى بر كفاية الاصول و شرح العضدي على مختصر الاصول، ج ١، ص ٥١ و ٥٢