جامع الشتات في أجوبة السؤالات - القمّي، الميرزا أبو القاسم - الصفحة ٢٣٢ - كتاب التجاره من المجلد الثالث ١
١٤٤- سؤال:
تخم در زمين، مثلا پياز و گندم ناروييده، بيع و شراى آن صحيح است يا نه؟-؟.
جواب:
صورتى ندارد مگر با ضمّ ضميمه. كه آن ضميمه مقصود بالذات باشد در بيع.
١٤٥- سؤال:
زعفران غشدار را بيع نمايند، بلكه مصالحه و مواهبه نمايند.
صورت دارد يا نه؟-؟.
جواب:
در صورت جهالت مشترى، معامله غش حرام است (خواه به عنوان بيع باشد و خواه مصالحه و خواه هبۀ معوضه) و لكن معامله باطل نيست. بعد از اطلاع، تسلط بر قسم دارد.
١٤٦- سؤال:
هر گاه كسى درختى در ملك مشاعى داشته باشد، و آن درخت را به ديگرى بفروشد، و مشترى درخت مذكور را قطع نموده، و بعد از آن نهالى از ريشۀ آن درخت برويد. [و شخص ديگرى] مثلا او را تربيت نموده به عمل بياورد. آيا در اين صورت صاحبان آن ملك مشاع مىتوانند ادعاى حصّه بر او يا وارث او بكنند؟
جواب:
شركا (در آن ارض مشاع) را حقى در آن نيست. و هم چنين بايع را. چون درخت را با توابع آن منتقل كرده به مشترى.
و اشكال مىماند ما بين مشترى و اين شخصى كه درخت را به عمل آورده. پس اگر آن مشترى از آن ريشه اعراض نكرده، نهال مال اوست. و هر گاه اعراض كرده است (مثل اين كه ريشه را هم كنده و بعضى ريشههاى جزئى مانده كه ماليّتى نداشته)، پس اگر قبل از سبز شدن نهال، آن شخص آب داده و سبز شده و تربيت كرده، ظاهر اين است كه مال او شده، و از باب حيازت مباح، باشد. و اگر بعد از سبز شدن و قابليت ملكيت، حيازت كرده و تربيت كرده، ظاهر اين است كه مال مشترى مىباشد.
١٤٧- سؤال:
زيد و عمرو، هر دو اهل يك ولايت و با هم (فى الجمله) در بعضى اوقات معامله داد و ستد مىكردند. عمرو به رحمت خدا رفته. بعد از سه سال زيد هم فوت شده. و مدت دو سال هم از فوت زيد گذشته. ورثه عمرو آمده كاغذى آوردهاند نزد