تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٩ - شرح آيات
دوزخ عذاب را مىچشد. [٢٥] بعضى از مفسّران گفتهاند كه اين علاوه بر عذاب مادى اهانت و استهزاء است، و به اكرام مؤمنان از جانب خدا با سلام كردن بر ايشان شباهت دارد كه علاوه بر نعيم بهشت است، و براى اين بيان به گفته خداوند متعال وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ [٢٦] شبيه است، و اين تفسيرى صايب است، ولى تفسيرى ديگر از آيه به نظر مىرسد، و آن اين كه خدا انسان را براى آن نيافريده است كه/ ٥١ با چنين سرنوشت بدى رو به رو شود، بلكه براى آن آفريده است كه او را مورد رحمت و مرحمت خويش قرار دهد و گرامى و معزز زندگى كند، ولى او خود اين سرنوشت را برگزيده و با عمل بد خود آن را خريده است، بدان سبب كه نتوانسته است بر فطرت و شكيبايى بر حق استقامت ورزد، و آيه براى يادآورى اين حقيقت آمده است.
[٥٠] اما سبب رسيدن آدمى به خوارى پس از عزت، و ذلت پس از كرامت، شك كردن او در جزاء است، بدان جهت كه مشكوك شدن در آن زندگى را از مسئوليت دور مىكند و شخص را از مراقبت در رفتار و كردار خود باز مىدارد.
إِنَّ هذا ما كُنْتُمْ بِهِ تَمْتَرُونَ و اين همان چيزى است كه در آن شك داشتيد.
شك، از دشمنترين دشمنان ايمان است، بدان سبب كه به كفر و انكار مىانجامد، و توانها و نيروهاى انسان را از توجه به ساختن آينده ابدى باز مىدارد، چه او ملتزم به حق است، و براى آن همه چيز را فدا مىكند، ولى اين در صورتى است كه به آن ايمان داشته باشد كه چنين فداكاريها در آخرت به صورت پاداش به وى باز گردانده مىشود، پس چگونه مىتواند با داشتن شك به فداكارى بپردازد؟! امام على (ع) از خطر شك ما را بر حذر داشته و گفته است: «دانش خود
[٢٥] - نور الثقلين، ج ٤، ص ٦٣٠.
[٢٦] - الزّمر/ ٧٣.