تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٥ - شرح آيات

لحاظ پيدا نمى‌كرد، و مردمان با يكديگر برابر مى‌شدند، پس با تمام و كامل بودن ايمان است كه مؤمنان به بهشت راه مى‌يابند و در آن به درجاتى مى‌رسند، و با از دست رفتن و كاهش يافتن ايمان به آتش داخل مى‌شوند». [٨] پروردگار ما براى مسلمانان مكه را گشود، و آرامش و سكون بر قلبهاى ايشان نازل كرد، تا ايمانشان افزايش يابد، و اقتصاد و اجتماع و دستگاه فرمانروايى ايشان نيز ايمانى شود، و سياست و امور نظامى آنان بر اساس ايمان متكى باشد.

وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌ و سپاهيان آسمانها و زمين از آن خدا است.

/ ٢٩٧ او به مؤمنان يارى مى‌كند، يا از طريق تثبيت ايشان و تقويت عزمشان با نازل كردن سكينه و آرامش به قلبهاى ايشان، و يا از طريق سپاهيانى گماشته شده به صورت مستقيم از طرف خودش، همچون فرشتگان و نمودهايى كه فرشتگان به تدبير آنها مى‌پردازند.

وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً و خدا بسيار دانا و بسيار حكيم است.

پس جز با حكمتى رسا به نصرت دادن به مؤمنان يا آرامش بخشيدن به قلبهاشان و افزودن بر ايمان آنان اقدام نمى‌كند، و اگر به جهاد نمى‌پرداختند به اين نصرت و افزايش ايمان دست نمى‌يافتند.

[٥] هدف مؤمنان از پيروزى و گشايش نبايستى بر انداختن حكومتى فاسد و دست يافتن به غنايم جنگى باشد، يا اين كه از حركتى الاهى به حركتى فرهنگى اترافى، يا حركتى سياسى متغير تبديل شود، بلكه مى‌بايستى هدف بالاتر از اينها و داخل شدن در بهشت بوده باشد، چنان كه خداى تعالى مى‌گويد

لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ يُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ كانَ ذلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِيماً تا داخل كند مردان و زنان مؤمن را به باغهايى كه از زير (درختان) آنها جويها روان‌