تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٤ - شرح آيات
است، به ستمكارى و برترى (و شوخى)، درنگر كه سرانجام بدكاران چون بود»، [٦] پس يقين قلب به تنهايى و بدون عمل صالح فايدهاى ندارد.
مشركان قريش در داخل جان خود از راستگويى و امانت رسول آگاه بودند، ولى در واقع زندگى به آن اعتراف نمىكردند، بلكه به مخالفت با او بر مىخاستند و به دروغگويى و جادوگرى او را متهم مىساختند، در صورتى كه ايمان حقيقى عبارت از شناخت قلب و عمل كردن به آن شناخت با اندامها است، و به همين سبب در حديث/ ٢٩٦ مفصلى از امام على (ع) آمده است كه: «ايمان بر اندامهاى آدمى تقسيم شده، و هر اندام را سهمى متناسب با آن از ايمان وجود دارد»، [٧] و به اندازهاى كه هر اندام از التزامهاى خود انحراف حاصل كند، از ايمان شخص كاسته مىشود.
از رسول بزرگوار (ص) است: «هر كه با ايمان كامل خدا را ملاقات كند از اهل بهشت است، و آن كس كه چيزى از آنچه را كه خدا بر هر يك از اندامها واجب كرده است ضايع كند، و نسبت به آنچه خدا فرمان داده تعدّى روا دارد، و مرتكب كارى شود كه از آن نهى شده است خدا را با ايمان ناقص ملاقات مىكند، و خداى عزّ و جلّ گفته است وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِيماناً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِيماناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ، و گفت إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ، و گفت سبحانه و تعالى إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدىً، و گفت وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ، و گفت هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ، و امام على (ع) بر اين روايت افزوده و گفته است: «اگر همه ايمان به صورت يك واحد بدون اضافه و نقصان مىبود، هيچ كس بر ديگرى فضيلتى از اين
[٦] - النّمل/ ١٤.
[٧] - روايت مفصل و دراز است، رجوع كنيد به بحار الانوار، ج ٩٣، ص ٤٩- ٥٣.