تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٦ - شرح آيات

كه بر امپراتورى پهناورى فرمانروايى داشت، چنين گفت: «و من نفس خويش را با پرهيزگارى مى‌پرورانم تا در روزى كه پربيم‌ترين روزها است در امان آمدن تواند، و بر كرانه‌هاى لغزشگاه پايدار ماند. و اگر خواستمى، دانستمى چگونه عسل پالوده و مغز گندم و بافته ابريشم را به كار برم و ليكن هرگز هواى من بر من چيره نخواهد شد، و حرص مرا به گزيدن خوراكها نخواهد كشيد ...

اى دنيا! از من دور شو كه مهارى كه بر دوشت نهاده است گسست، و من از چنگالت به درجسته‌ام و از ريسمانهايت رسته، و از لغزشگاههايت دورى گزيده‌ام ... از ديده‌ام نهان شو! به خدا سوگند كه رامت نشوم تا مرا خوار بدانى، و گردن به بندت ندهم تا از اين سو بدان سويم كشانى، و سوگند به خدا بر عهده خود مى‌گيرم، جز آن كه او نخواهد كه در آن ناگزيرم، نفس خود را چنان تربيت كنم كه اگر گرده نانى براى خوردن يافتم شاد شود، و از نانخورش به نمك خرسند گردد، و مردم ديده‌ام را بدست مى‌بدارم تا چون چشمه خشكيده آبى در آن نماند و اشكى كه در آن است بريزاند». [٢٣] [١٧] و آن كس كه خواستار فهم حقايق و افزايش بصيرت و هدايت و استقامت بر روشى سالم باشد، بايستى با نفس خود براى رسيدن به هدايت تلاش كند، چه برداشتن نخستين گام بر عهده آدمى و توفيق از جانب خدا است.

وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا و كسانى كه در صدد يافتن راه حق بر آمدند، و خود به جستجوى آن برخاستند، و گنجايش قلبهاشان براى بصيرت و بينايى افزايش يافت، از آن كسان‌اند كه خدا دست ايشان را در راه هدايت خواهد گرفت، و بر هدايت ايشان خواهد افزود، و گامهاى ايشان را استوار خواهد كرد تا بر اثر تند بادهاى شهوت و فتنه‌ها نلغزد.

/ ٢٤١ زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ‌ بر هدايتشان افزود و پرهيزگاريشان را به ايشان بخشيد.