تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٣ - زمينه كلى سوره

مى‌كنند، و از آباد كردن آن جلوگيرى به عمل مى‌آورند، و پستى و رذالت و فسق را رواج مى‌دهند، و به قطع رابطه با خويشاوندان و نرسيدن به حال ايشان مى‌پردازند، چنان كه بنى اميّه و بنى العباس با خاندان رسول اللَّه (صلّى اللَّه عليه و آله) چنين كردند.

آنان كسانى هستند كه خدا ايشان را لعنت كرد و (از شنيدن حق) كر و (از ديدن شواهد آن) چشمانشان را كور ساخت.

قرآن ميزانى براى شناختن حقايق مردمان است، ولى براى كسانى كه به تدبّر در آن بپردازند أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‌ قُلُوبٍ أَقْفالُها و چنين است كه بصيرتهاى قرآن به قلبهاى ايشان راه نمى‌يابد.

سياق ما را به علت پيدا شدن گمراهى پس از هدايت در نزد اين گروه از بيمار دلان هدايت مى‌كند كه در چاله نفاق افتاده‌اند و مى‌گويد كه: آنان پس از آن كه راه را شناختند مرتد شدند و به عقب باز گشتند، و شيطان به اين كار تشويقشان كرد (و گمراهى را در نظر ايشان آراست) و به آنان وعده‌هاى دور و دراز داد.

از كارهاى زشت منافقان در بند و بستهاى كثيف ايشان آن بود كه به كسانى كه از هدايت نازل شده كراهت داشتند، مى‌گفتند كه ما با شماييم، و به زودى در بعضى از كارها از شما اطاعت خواهيم كرد، و براى ضربه وارد كردن به اسلام با شما همراهى خواهيم كرد (و خدا از نهانهاى آنان با خبر است- به همان گونه كه از آشكارهاى ايشان).

آنان چنان مى‌پندارند كه پيوستن به دشمن بر حمايت از ايشان اضافه مى‌كند، ولى فردا كه فرشتگان مرگ بر پشت و روى ايشان ضربه وارد مى‌آورند (و در چنان روزى ياران ايشان از مشركان براى ايشان سود ندارند، و حتى اعمال صالحشان نيز چنين است) چه خواهند كرد؟ و از آنان نظر چنين است كه آنان در پى چيزى رفتند كه خدا را خشمناك ساخت، و رضايت او را ناخوش داشتند (كه در فرمانبردارى از رسول بود و در خالص كردن دوستى براى رهبرى شرعى و تسليم شدن به فرمانهاى جنگ صادر شده از آن) و به همين جهت خدا اعمال ايشان را