تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨١ - شرح آيات

در مى‌آورد

أَ وَ لَمْ يَرَوْا آيا نديدند.

آن حقيقتى است كه تنها با چشم ديده نمى‌شود، بدان سبب كه چشم گاهى انحراف پيدا مى‌كند، بلكه با قلبى به آن مى‌نگرند كه احساسات همه اندامها در آن گرد مى‌آيد.

أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقادِرٍ عَلى‌ أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى‌ خدايى كه آسمانها و زمين را آفريده و از آفريدن آنها گرفتار رنج و خستگى نشده، توانايى بر آن دارد كه مردگان را زنده كند.

آرى، بدان سبب كه ما در هر افقى از آفاق اين آفريدگان گسترده شاهد نو شدن و تجديد زندگى پس از مرگ هستيم، كه از آن جمله است بهارى كه پس از زمستان مى‌آيد و زمين را پس از مرگ آن بار ديگر زنده مى‌كند، و درختان پس از خاموشى و خوابشان بيدار مى‌شوند، و اين همه، دليل بر آن است كه آفريدگار جهان چنين قدرتى را دارد.

گوناگونى هولناك آفريدگان كه بشر از شمارش گونه‌هاى آن ناتوان است: از اقسام سنگها و كانيها و خاكها و اشكال بسيار مختلف موجودات زنده، از ويروس تا فيل، و از كوچكترين ياخته زنده موجود در دريا گرفته تا ماهى بزرگ، و از كوچكترين حشره پرنده تا بازها و عقابها، و اختلاف بشر در آفرينش، و از تغيير شكلهاى آن از نطفه گرفته تا رسيدن به مرحله كمال، و سپس آنچه كه ما به علم از آفرينش بزرگ آسمانها دست يافته‌ايم، چون زمين خودمان را با آن مقايسه كنيم، همچون ريگى جلوه‌گر مى‌شود كه در صحرايى گسترده قرار گرفته باشد.

اين همه گوشه‌اى از قدرت خدا را به ما نشان مى‌دهد، و او را سبحانه و تعالى هيچ چيز هرگز ناتوان نمى‌سازد ... پس آيا مى‌شود كه زنده كردن مردگان براى او ناممكن باشد؟! بَلى‌ إِنَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ آرى، او بر همه چيز توانا است.

/ ١٨٦ قدرت خدا بر آفريدگانش گسترده است، تا اين جا كه روا نمى‌دارد كه‌