تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٤
حقيقت اين است كه، جمع ميان اين دو اصل (توحيد افعال و عدل) نياز به دقت و ظرافت خاصى دارد، اگر «توحيد» را به اين معنى تفسير كنيم كه: خالق همه چيز حتى اعمال ما خداست، به طورى كه ما هيچ اختيارى نداريم، «عدل» خدا را انكار كردهايم؛ چرا كه گنهكاران را مجبور بر معاصى ساخته و سپس آنها را مجازات مىكند.
و اگر «عدل» را به اين معنى تفسير كنيم كه: خدا هيچ دخالتى در اعمال ما ندارد، او را از حكومتش خارج ساختهايم، و در دره «شرك» سقوط كردهايم.
«امر بين الامرين» كه ايمان خالص و صراط مستقيم و خط ميانه است، اين است كه: معتقد باشيم ما مختاريم ولى مختار بودنمان نيز به اراده خدا است و هر لحظه بخواهد، مىتواند از ما سلب اختيار نمايد، و اين همان مكتب اهل بيت عليهم السلام است.
قابل توجه اين كه، در ذيل آيات مورد بحث، روايات متعددى در مذمت از اين دو گروه در كتب تفسير اهل سنت و شيعه وارد شده است:
از جمله در حديثى مىخوانيم كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمْ فِى الإِسْلَامِ نَصِيبٌ: الْمُرْجِئَةُ وَ الْقَدَرِيَّةُ، أُنْزِلَتْ فِيْهِمْ آيَةٌ فِي كِتابِ اللَّهِ، إِنَّ الْمُجْرِمِيْنَ فِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ ...: «دو گروه از امتم هستند كه سهمى در اسلام ندارند! جبرىها، و قدرىها و درباره اينها آيه إِنَّ الْمُجْرِمِيْنَ فِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ ...: «گنهكاران در گمراهى و جنون و شعلههاى آتشاند ...» نازل شده». «١»
«مرجئه» از ماده «ارجاء» به معنى تأخير انداختن است و اين اصطلاحى است كه در مورد «جبريون» به كار مىرود؛ چرا كه آنها اوامر الهى را ناديده گرفته،