ما به خوبى مى‌دانيم در باطن جان محتضر، چه مى‌گذرد؟ و در عمق وجودش چه غوغائى برپا است؟ و مائيم كه فرمان قبض روح او را در سرآمد معينى صادر كرده‌ايم، شما تنها ظواهر حال او را مى‌بينيد، و از چگونگى انتقال او از اين سرا به سراى ديگر، و طوفانهاى سختى كه در اين لحظه برپا است، بى‌خبريد.
بنابراين، منظور از اين آيه، نزديكى خداوند به شخص محتضر است، هر چند بعضى احتمال داده‌اند: منظور نزديكى فرشتگان قبض ارواح مى‌باشد، ولى، تفسير اول با ظاهر آيه هماهنگ‌تر است.
به هر حال، نه تنها در اين موقع، بلكه در همه حال، خداوند از همه كس به ما نزديكتر است، حتى او نزديكتر از ما به ما است، هر چند ما بر اثر ناآگاهى از او دوريم، ولى ظهور و بروز اين معنى در لحظه جان دادن از هر موقع، واضحتر است.
***
آنگاه براى تأكيد بيشتر، و روشن ساختن همين حقيقت، مى‌افزايد: «اگر شما هرگز در برابر اعمالتان جزا داده نمى‌شويد ...» «فَلَوْلا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ».
***
«پس او را بازگردانيد، اگر راست مى‌گوئيد» «تَرْجِعُونَها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ».
اين ضعف و ناتوانى شما، دليلى است بر اين كه مالك مرگ و حيات، ديگرى است، و پاداش و جزاء در دست او است، و او است كه مى‌ميراند و زنده مى‌كند.
«مَدِينين» جمع «مدين» از ماده «دين» به معنى «جزاء» است، و بعضى آن را به معنى «مربوبين» تفسير كرده‌اند، يعنى اگر شما تحت ربوبيت ديگرى قرار