تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٤
بالغ بر ده تفسير شود:
گاه، گفتهاند: «روح» به معنى «رحمت» و «ريحان» هر «شرافت» و فضيلتى را شامل مىشود.
و گاه، گفتهاند: «روح» نجات از آتش دوزخ و «ريحان» دخول در بهشت است.
گاه، «روح» را به معنى آرامش در قبر و «ريحان» را در بهشت دانستهاند.
گاه، «روح» را به معنى «كشف الكروب» (بر طرف ساختن ناراحتيها) و «ريحان» را به معنى «غفران الذنوب» (آمرزش گناهان) تفسير كردهاند.
و گاه، «روح» را به معنى «النَّظَرُ إِلى وَجْهِ اللَّهِ» و «ريحان» را «استماع كلام الله» شمردهاند ... و مانند اينها.
ولى، همان گونه كه گفتيم، اينها مصاديقى است از آن مفهوم كلى و جامع كه در تفسير آيه ذكر شد.
قابل توجه اين كه، بعد از ذكر «روح» و «ريحان» سخن از «جنة نعيم» (بهشت پر نعمت) به ميان آورده، كه ممكن است اشاره به اين باشد كه، «روح و ريحان» در آستانه مرگ، و در قبر و برزخ به سراغ مؤمنان مىآيد و «بهشت» در آخرت، چنان كه در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه، در تفسير اين آيه فرمود: فَإِمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ يَعْنِى فِى قَبْرِهِ، وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ يَعْنِى فِى الآخِرَةِ: «اما اگر از مقربان باشد، روح و ريحان از آن او است، يعنى در قبر، و بهشت پر نعمت براى او است، يعنى در آخرت». «١»- «٢»