***
نكته:
چرا «قيامت» روز بسيار سختى است؟
چرا روز سختى نباشد؟ در حالى كه تمام عوامل ترس و وحشت، مجرمان را احاطه مى‌كند.
از يكسو، هنگامى كه نامه اعمالشان به دست آنها داده مى‌شود، فريادشان برمى‌خيزد: يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها: «اى واى بر ما! اين چه كتابى است كه هيچ كار بزرگ و كوچكى نيست مگر اين كه در آن منعكس است»؟ «١»
از سوى ديگر، اگر كمترين كار نيك يا بد انجام داده باشند، حساب همه آنها با نهايت دقت بررسى مى‌شود: إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ: «اگر به اندازه وزن دانه خردلى (عمل نيك يا بد) در دل سنگى يا در گوشه‌اى از آسمان‌ها يا زمين نهفته باشد، خداوند آن را براى حساب حاضر مى‌سازد، چرا كه خداوند دقيق و آگاه است». «٢»
از سوى سوم، در آنجا هيچ گونه راه جبرانى وجود ندارد، و هيچ عذرى مسموع نيست، و راه بازگشت مطلقاً بسته است، چنان كه قرآن مى‌فرمايد: وَ اتَّقُوا يَوْماً لاتَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لايُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ: «از آن روز بترسيد كه كسى جاى ديگرى را در مجازات نمى‌گيرد، نه شفاعتى از او پذيرفته مى‌شود، نه غرامت و بدل قبول خواهد شد، و