تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٥
تفسير:
تنها پاكان به حريم قرآن راه مىيابند
در تعقيب بحثهاى فراوانى كه در آيات قبل با ذكر هفت دليل درباره معاد آمد، در اين آيات سخن از اهميت قرآن مجيد است؛ چرا كه مسأله نبوت و نزول قرآن، بعد از مسأله مبدأ و معاد، مهمترين اركان اعتقادى را تشكيل مىدهد، به علاوه قرآن مجيد در زمينه دو اصل توحيد و معاد، بحثهاى عميقى دارد، و تحكيم پايههاى آن، تحكيم اين دو اصل محسوب مىشود.
نخست، با يك سوگند عظيم، سخن را شروع كرده، مىفرمايد: «سوگند به جايگاه ستارگان و (نيز) محل طلوع و غروب آنها»! «فَلاأُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ».
بسيارى از مفسران را عقيده بر اين است كه: «لا» در اينجا به معنى نفى نيست، بلكه زائده، و براى تأكيد است، چنان كه در آيات ديگر قرآن همين تعبير در مورد سوگند به روز قيامت، و نفس لوامه، و پروردگار مشرقها و مغربها، و شفق، و مانند آن آمده است.
در حالى كه، بعضى ديگر، «لا» را در اينجا به معنى نفى و اشاره به اين مىدانند كه، مطلب مورد قسم از آن پراهميتتر است كه به آن سوگند ياد شود، همان گونه كه در تعبيرات روزمره نيز گاه مىگوئيم: «ما به فلان موضوع قسم نمىخوريم».
ولى تفسير اول، مناسبتر به نظر مىرسد؛ چرا كه در قرآن به ذات پاك خدا صريحاً سوگند ياد شده، مگر ستارگان از آن برترند كه به آنها قسم ياد شود؟!
مفسران در مورد «مَواقِعِ النُّجُوم» تفسيرهاى متعددى ذكر كردهاند: نخست:
همان كه در بالا گفتيم، يعنى جايگاه ستارگان و مدارات و مسير آنها.
ديگر اين كه: منظور محل طلوع و غروب آنها است.