با خبر مى‌سازد» «يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا». «١»

آرى، «خداوند همه اعمال و كردار آنها را احصا و شماره كرده، هر چند خود آنها آن را به فراموشى سپردند» «أَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ».
به همين دليل، هنگامى كه چشم آنها به نامه اعمالشان مى‌افتد، فريادشان بلند مى‌شود: ما لِهذَا الْكِتابِ لايُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لاكَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها: «اين چه كتابى است كه هيچ كار كوچك و بزرگى را فرو نگذاشته مگر اين كه آن را ثبت و ضبط كرده است»؟. «٢»

و اين خود عذاب دردناكى است كه خداوند گناهان فراموش شده آنها را به يادشان مى‌آورد، و در صحنه محشر در برابر خلايق رسوا مى‌شوند.
و در پايان آيه مى‌فرمايد: «خداوند بر همه چيز شاهد، و در همه جا حاضر است» «وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَىْ‌ءٍ شَهِيدٌ».
اين، در حقيقت به منزله دليلى است بر آنچه در جمله قبل ذكر شد.
آرى، حضور خداوند در همه جا، و در هر زمان، و در درون و برون ما، ايجاب مى‌كند كه نه فقط اعمال، بلكه نيات و عقائد ما را احصا كند، و در آن روز بزرگ كه «يوم البروز» است، همه را بازگو فرمايد، تا هم خود انسان و هم ديگران بدانند اگر عذاب و مجازات سختى در كار است، دليلش چيست؟
***
سپس، براى تأكيد بر حضور خداوند در همه جا، و آگاهى او بر همه چيز، سخن را به مسأله «نجوى‌» (گفتگوهاى در گوشى) مى‌كشد، و مى‌فرمايد: «آيا نمى‌دانى كه خداوند آنچه را در آسمانها و آنچه در زمين است مى‌داند»