تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٦
***
«از درخت زقوم مىخوريد» «لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ». «١»
***
«و شكمهاى خود را از آن پر مىكنيد» «فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ».
در آيات گذشته تنها از محيط زندگى «اصحاب الشمال» (دوزخ) سخن به ميان آمده بود.
اما در اينجا، سخن از مأكول و مشروب آنها است، كه درست از اين نظر نيز نقطه مقابل «مقربان» و «اصحاب اليمين» مىباشند.
قابل توجه اين كه، مخاطب در اين آيات «گمراهان تكذيبكنندهاند»، آنهائى كه علاوه بر گمراهى و ضلال، داراى روح عناد و لجاج در مقابل حقّند، و پيوسته به اين كار ادامه مىدهند.
«زقوم» چنان كه قبلًا نيز گفتهايم، گياهى است تلخ و بد بو و بد طعم، و شيرهاى دارد كه وقتى به بدن انسان مىرسد ورم مىكند، و گاه به هر نوع غذاى تنفر آميز دوزخيان گفته شده است. «٢»
تعبير به «فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ» اشاره به اين است: آنها نخست گرفتار حالت گرسنگى شديد مىشوند، به گونهاى كه حريصانه از اين غذاى بسيار ناگوار مىخورند، و شكمها را پر مىكنند.
***
هنگامى كه از اين غذاى ناگوار خوردند تشنه مىشوند، اما نوشابه آنها چيست؟ قرآن مىگويد: «شما روى آن غذاى ناگوار از آب سوزان مىنوشيد»!