تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧
أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها». «١»
البته، تمام حوادثى كه در عالم رخ مىدهد، در «لوح محفوظ» و علم بىپايان خداوند، ثبت است، و اگر در اينجا تنها اشاره به مصائب واقع در زمين و نفوس انسانى شده، به خاطر اين است كه موضوع سخن، همين معنى بوده، و چنان كه خواهيم ديد، نتيجهگيرى در آيه بعد از همين موضوع مىشود.
ضمناً جمله «إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِير»، اشاره به اين است كه ثبت و حفظ اين همه حوادث در لوح محفوظ، با كثرت فوق العادهاى كه دارد براى خداوند آسان است.
و منظور از «لوح محفوظ»: علم بىپايان خداوند است، و يا صفحه جهان خلقت و نظام علت و معلول، كه آن نيز مصداق علم فعلى خداوند است (دقت كنيد).
***
اكنون ببينيم، فلسفه تقدير اين مصائب در لوح محفوظ، و سپس بيان اين حقيقت در قرآن، چيست؟ آيه بعد پرده از روى اين راز مهم برداشته، مىگويد:
«اين براى آن است كه به خاطر آنچه از دست دادهايد، غمگين نشويد، و به آنچه خداوند به شما داده، شاد و دلبسته نباشيد» «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لاتَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ».
اين دو جمله كوتاه، در حقيقت، يكى از مسائل پيچيده فلسفه آفرينش را حل مىكند، چرا كه انسان، هميشه در جهان هستى با مشكلات و گرفتاريها و حوادث ناگوارى روبرو است، و غالباً از خود سؤال مىكند: با اين كه خداوند، مهربان، كريم و رحيم است اين حوادث دردناك براى چيست؟!