تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٦
«وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ».
آرى، تجهيزات سهگانه انبياء الهى، براى اجراى عدالت، وقتى مىتواند به هدف نهائى برسد، كه از ضمانت اجرائى آهن و «بأس شديد» آن برخوردار باشد.
گرچه بعضى تصور كردهاند: تعبير «أَنْزَلنا» نشان مىدهد: «آهن» از كرات ديگر به زمين آمده است ولى حق اين است كه تعبير به «انزال» در اين گونه موارد اشاره به مواهبى است كه از مقام بالائى به مقامات پائينتر داده مىشود، و از آنجا كه خزائن همه چيز، نزد خدا است و او است كه آهن را براى منافع گوناگونش آفريده، تعبير به «انزال» شده است لذا در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است كه در تفسير اين جمله فرمود: إِنْزالُهُ ذلِكَ خَلْقُهُ إِيَّاهُ: «منظور از نازل كردن آهن، خلقت آن است». «١»
همان گونه كه در آيه ٦ سوره «زمر» در مورد چهار پايان مىخوانيم: وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ: «و براى شما از چهار پايان هشت زوج نازل كرد».
بعضى نيز، «أَنْزَلنا» را از ماده «نُزُل» (بر وزن شتر) به معنى چيزى كه براى پذيرائى ميهمان آماده مىكنند، تفسير كردهاند ولى، ظاهر همان معنى اول است.
«بأس» در لغت به معنى «شدت و قوت و قدرت» است و به مبارزه و جنگ نيز بأس گفته مىشود، و لذا بعضى از مفسران آن را به معنى وسائل جنگى اعم از دفاعى و تهاجمى تفسير كردهاند، در روايتى از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده كه در تفسير اين آيه فرمود: يَعنِى السِّلاحَ وَ غَيْرَ ذلِكَ: «منظور اسلحه و غير آن است». «٢»