تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٧
١٧- هرگز اموال و اولادشان آنها را از عذاب الهى حفظ نمىكند؛ آنها اهل آتشند و جاودانه در آن مىمانند!
١٨- روزى را كه خداوند همه آنها را برمىانگيزد، آنها براى خدا نيز سوگند (دروغ) ياد مىكنند همان گونه كه براى شما ياد مىكنند، و گمان مىكنند كارى مىتوانند انجام دهند؛ بدانيد آنها دروغگويانند!
١٩- شيطان بر آنان مسلط شده و ياد خدا را از خاطر آنها برده؛ آنان حزب شيطانند. بدانيد حزب شيطان زيانكارانند!
تفسير:
حزب شيطان!
اين آيات، بخشى از توطئههاى منافقان را برملا مىسازد، و آنها را با نشانههايشان به مسلمانان معرفى مىكند، ذكر اين معنى بعد از «آيات نجوا»، شايد به اين مناسبت است كه در ميان نجواكنندگان با پيامبر صلى الله عليه و آله، افراد منافقى نيز وجود داشتند كه از اين كار، به عنوان پوششى براى توطئههاى خود، و اظهار نزديكى به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، استفاده مىكردند و همين امر، سبب شد كه: قرآن به صورت يك امر كلى، با آن برخورد كند.
نخست مىفرمايد: «آيا نديدى كسانى را كه طرح دوستى با گروهى كه مورد غضب خدا بودند ريختند»؟! «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ».
اين قوم «مغضوب عليهم»، ظاهراً همان قوم يهود است كه در آيه ٦٠ سوره «مائده» به همين عنوان، معرفى شده، آنجا كه مىگويد: قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ: «بگو آيا شما را از كسانى كه وضعشان از اين هم بدتر است با خبر كنم؟ آنها كسانى هستند كه خداوند آنها را