تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٩
شمردند!
«آيات»، مفهوم وسيعى دارد كه هم دلائل عقلى را شامل مىشود، هم معجزات، و هم دلائل نقلى را، اما به قرينه آيه ١٠١ سوره «اسراء»: وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى تِسْعَ آياتٍ بَيِّناتٍ: «ما به موسى نه معجزه روشن داديم» معلوم مىشود كه در اينجا اشاره به همان معجزات نهگانه است. «١»
انسان، اگر حقيقتجو باشد، ديدن يكى از اين معجزات با اخطار قبلى، و سپس، بر طرف شدن بلا به وسيله دعاى پيامبر خدا، براى او كافى است، ولى هنگامى كه انسان به اصطلاح بر سر دنده لج قرار مىگيرد، اگر تمام آسمان و زمين آيت خدا شود مؤثر نيست، تنها عذاب الهى بايد فرا رسد و مغزهائى را كه پر از باد غرور است در هم بكوبد.
چنان كه در ذيل همين آيه مورد بحث، مىخوانيم: «ما آنها را گرفتيم و مجازات كرديم، گرفتن كسى كه هرگز مغلوب نمىشود و مقتدر و تواناست» «فَأَخَذْناهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُقْتَدِرٍ».
«أَخَذ» در اصل، به معنى گرفتن است، ولى از آنجا كه مجرم را براى مجازات كردن قبلًا دستگير مىكنند، اين كلمه، به عنوان كنايه از مجازات به كار مىرود.
تعبيرى كه در ذيل اين داستان آمده است، در سرگذشتهاى ديگر نظير ندارد، اين به خاطر آن است كه فرعونيان بيش از همه، به قدرت و عزت خود مىباليدند، و همه جا سخن از نيروى حكومت آنها بود، اما خداوند مىگويد: ما آنها را