تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٨
اخوت در ميان مؤمنان تكيه شده بود، با اين تفاوت كه مؤمنان در اخوت خود صادقند، و لذا از هيچگونه ايثار و فداكارى مضايقه نمىكنند و به عكس منافقان، هيچگونه وفادارى و همدردى ندارند، و در سختترين لحظات، دست از برادران خود بر مىدارند، و اين است تفاوت اخوت مؤمنان و كافران.
جمله «وَ لانُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً» (ما هرگز سخن هيچ كس را در مورد شما اطاعت نخواهيم كرد) اشاره به اين است كه، توصيهها و هشدارها و اخطارهاى محمّد صلى الله عليه و آله، را در مورد شما كاملًا ناديده خواهيم گرفت.
***
آنگاه براى توضيح بيشتر، درباره دروغگوئى آنها مىافزايد: «اگر يهود را بيرون كنند اين منافقان با آنها بيرون نمىروند» «لَئِنْ أُخْرِجُوا لايَخْرُجُونَ مَعَهُمْ».
«و اگر با آنها پيكار شود، ياريشان نخواهند كرد» «وَ لَئِنْ قُوتِلُوا لايَنْصُرُونَهُمْ».
«و به فرض كه به گفته خود عمل كنند، و به ياريشان برخيزند به زودى پشت به ميدان كرده فرار مىكنند»! «وَ لَئِنْ نَّصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الأَدْبارَ».
«و بعد از آن هرگز يارى نخواهند داشت» «ثُمَّ لايُنْصَرُونَ».
لحن قاطع و كوبنده اين آيات، لرزه بر اندام هر منافق و مخالفى مىافكند، به خصوص اين كه، آيه گرچه در مورد خاصى نازل شده، ولى به طور مسلم مخصوص آن نيست، اين يك اصل كلى است در رابطه «منافقان» با «ساير دشمنان اسلام» و همكارى نزديك آنان با يكديگر و وعد وعيدهائى كه به هم مىدهند، و بىپايه بودن تمام اين قول و قرارها است.
اين امر، نه تنها در گذشته تاريخ اسلام رخ داد، كه امروز هم نمونههاى زنده آن را در همكارى منافقان در كشورهاى اسلامى، با دشمنان اسلام به چشم