تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣١
جمله «وَ الَّذِينَ جاؤُا ...» ظاهراً عطف بر «لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرين» است و بيانگر اين واقعيت مىباشد كه، اموال «فىء» منحصر به نيازمندان مهاجرين و انصار، نيست، بلكه ساير نيازمندان مسلمين را در طول تاريخ، شامل مىشود.
اين احتمال نيز داده شده كه، جمله مستقلى باشد (به اين ترتيب كه «و الذين جاؤا» مبتدا و «يقولون» خبر است) ولى تفسير اول با توجه به هماهنگى آن، با آيات قبل مناسبتر به نظر مىرسد.
قابل توجه اين كه: در اينجا نيز اوصاف سهگانهاى براى «تابعين» ذكر مىكند:
نخست اين كه: آنها به فكر اصلاح خويش و طلب آمرزش و توبه در پيشگاه خداوندند.
ديگر اين كه: نسبت به پيشگامان در ايمان، همچون برادران بزرگترى مىنگرند كه از هر نظر مورد احترامند، و براى آنها نيز تقاضاى آمرزش از پيشگاه خداوند مىكنند.
سوم اين كه: آنها مىكوشند، هر گونه كينه و دشمنى و حسد را از درون دل خود بيرون بريزند، و از خداوند رئوف و رحيم در اين راه يارى مىطلبند، و به اين ترتيب «خودسازى»، «احترام به پيشگامان در ايمان» و «دورى از كينه و حسد»، از ويژگيهاى آنها است.
«غِلّ» (بر وزن سل) چنان كه قبلًا نيز گفتهايم: در اصل به معنى نفوذ مخفيانه چيزى است، و لذا به آب جارى در ميان درختان، «غلل» مىگويند، و از آنجا كه حسد، عداوت و دشمنى، به طرز مرموزى در قلب انسان نفوذ مىكند به آن «غل» گفته شده، بنابراين «غل»، تنها به معنى «حسد» نيست بلكه، مفهوم وسيعى دارد كه بسيارى از صفات مخفى و زشت اخلاقى را، شامل مىشود.