تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٥
مستمر» ثابت كردهاند.
و در سومين مرحله، آنها را به «صدق و راستى» توصيف كرده كه با توجه به گستردگى مفهوم اين تعبير، صداقت آنها را در همه چيز، منعكس مىكند، هم در دعوى ايمان صادقند، هم در ادعاى محبت به رسول خدا صلى الله عليه و آله، و هم در زمينه طرفدارى از آئين حق.
ناگفته پيداست: اين اوصاف براى ياران پيامبر صلى الله عليه و آله در زمان نزول اين آيات است، ولى مىدانيم كه در ميان آنها افرادى بودند كه بعداً تغيير مسير دادند و خود را از افتخارات بزرگ اين آيه محروم ساختند، همانند كسانى كه آتش جنگ «جمل» را در «بصره» و «صفين» را در «شام» روشن ساختند، و در برابر خليفه رسول اللّه كه به اتفاق مسلمين لازم الاطاعه بود، قيام كردند، و خونهاى هزاران نفر مسلمان را بر خاك ريختند.
***
در آيه بعد، به يكى ديگر از مصارف اين اموال پرداخته و در ضمن آن توصيف بسيار جالب و بليغى درباره «طايفه انصار» مىكند، و بحثى را كه در آيه قبل درباره «مهاجران» بود، با آن تكميل نموده، مىفرمايد: «و كسانى كه در دار الهجره (سرزمين مدينه) و در خانه ايمان، قبل از مهاجران مسكن گزيدند» «وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ».
قابل توجه اين كه «تَبَوَّؤُا» از ماده «بواء» (بر وزن دواء) در اصل، به معنى مساوات اجزاء مكان است، و به تعبير ديگر صاف و مرتب كردن يك مكان را «بواء» مىگويند، اين تعبير كنايه لطيفى است از اين معنى كه جمعيت انصار مدينه، قبل از آن كه پيامبر صلى الله عليه و آله و مهاجران وارد اين شهر شوند، زمينههاى هجرت را فراهم كردند، و همان گونه كه تاريخ مىگويد، آنها دو بار در «عقبه» (گردنهاى