تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٣
و از آنجا كه گاهى مجلس آنچنان مملو است كه، بدون برخاستن بعضى جا براى ديگران پيدا نمىشود، و يا اگر جائى پيدا شود، مناسب حال نيست، در ادامه آيه، مىافزايد: «هنگامى كه به شما گفته شود: برخيزيد، برخيزيد» «وَ إِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا». «١»
نه تعلل جوئيد، و نه به هنگامى كه برمىخيزيد ناراحت شويد، چرا كه گاه تازه واردها از شما براى نشستن سزاوارترند؛ به خاطر خستگى مفرط، يا كهولت سن، و يا احترام خاصى كه دارند، و يا جهات ديگر، اينجاست كه بايد حاضران ايثار كنند و اين ادب اسلامى را رعايت نمايند، همان گونه كه در شأن نزول خوانديم، پيامبر صلى الله عليه و آله به جمعى از كسانى كه نزديك او نشسته بودند، دستور داد جاى خود را به جمعى از تازه واردان كه از مجاهدان «بدر» بودند، و از نظر علم و فضيلت بر ديگران برترى داشتند، بدهند.
بعضى از مفسران، با توجه به اين كه «انشُزُوا» (برخيزيد) در اينجا نيز مطلق است آن را به معنى گستردهترى تفسير كردهاند كه هم شامل برخاستن از مجلس مىشود، و هم قيام براى جهاد و نماز و كارهاى خير ديگر، ولى با توجه به جمله قبل كه قيد «فى المجالس» دارد، ظاهر اين است كه: اين جمله نيز مقيد به همان قيد است كه از تكرار آن به سبب وجود قرينه، پرهيز شده است.
سپس، به بيان پاداش انجام اين دستور الهى پرداخته مىافزايد: «اگر چنين كنيد، خداوند كسانى از شما را كه ايمان آوردهاند و كسانى كه علم به آنها داده شد درجات عظيمى مىبخشد» «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ