تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٤
به امورى است كه موجب تعدى بر حقوق ديگران است، و اما «معصية الرّسول» مربوط به فرمانهائى است كه شخص پيامبر صلى الله عليه و آله به عنوان رئيس حكومت اسلامى در زمينه مصالح جامعه مسلمين صادر مىكند.
بنابراين، آنها در نجواهاى خود هر گونه عمل خلاف را مطرح مىكردند، اعم از اعمالى كه در رابطه با خودشان بود يا ديگران و يا حكومت اسلامى و شخص پيامبر صلى الله عليه و آله.
تعبير به «يَعُودُون» و «يَتَناجُون» كه به صورت فعل مضارع آمده است، نشان مىدهد كه، اين كار را پيوسته تكرار مىكردند، و قصدشان ايجاد ناراحتى در قلوب مؤمنان بود.
به هر حال، آيه فوق به عنوان يك اخبار غيبى، پرده از روى اعمال خلاف آنها برداشت، و خط انحرافى آنان را فاش كرد.
در ادامه اين سخن، به يكى ديگر از اعمال خلاف منافقان و يهود اشاره كرده، مىافزايد: «و هنگامى كه نزد تو مىآيند، تحيتى مىگويند كه خداوند چنان تحيتى به تو نگفته است» «وَ إِذا جاؤُكَ حَيَّوْكَ بِما لَمْيُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ».
«حَيَّوك» از ماده «تحيت» در اصل از «حيات» گرفته شده، و به معنى دعا كردن براى سلامت و حيات ديگرى است.
منظور از «تحيت الهى»، در اين آيه همان جمله «السَّلامُ عَلَيْكَ» (يا «سَلامُ اللَّهِ عَلَيْكَ») مىباشد كه، شبيه آن در آيات قرآن در مورد پيامبران و بهشتيان و غير آنها كراراً آمده است، از جمله: در آيه ١٨١ سوره «صافات» مىخوانيم: وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ: «سلام بر تمام رسولان پروردگار».
و اما تحيتى كه خداوند نگفته بود و مجاز نبود، جمله «السَّامُ عَلَيْكَ» (مرگ بر تو، يا ملالت و خستگى بر تو) بوده است، اين احتمال نيز وجود دارد كه اشاره