تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٨
هميشه موجودات اين جهان، تسبيح ذات اقدس او گفته و مىگويند.
حقيقت تسبيح، عبارت است از: نفى هر گونه عيب و نقص «١»
و گواهى همه موجودات جهان به پاكى ذات مقدس او، از هر گونه عيب و نقص، يا به خاطر اين است كه آنچنان نظم، حساب، حكمت، عجائب و شگفتيها در نظام همه آنها به كار رفته، كه جملگى، با زبان حال ذكر حق مىگويند، و تسبيح و ثناى او مىخوانند، و فرياد مىكشند: آفريدگار ما قدرتش بى انتها، و حكمتش بى پايان است.
و لذا، در پايان آيه، جمله «وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ» آمده است، يا اين كه:
تمامى ذرات جهان، از نوعى درك و شعور برخوردارند، به گونهاى كه در عالم خود تسبيح و حمد خدا مىگويند، هر چند ما بر اثر محدودى اطلاعات از آن بىخبريم.
شرح بيشتر درباره «حمد و تسبيح عمومى موجودات جهان» را ذيل آيه ٤٤ سوره «اسراء» مطالعه فرمائيد. «٢»
اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه «ما» در جمله «سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِى السَّماواتِ»، معنى وسيع و گستردهاى دارد كه همه موجودات جهان را اعم از صاحبان عقل، ذىروح و بى روح را شامل مىشود. «٣»
***
بعد از ذكر دو وصف از صفات ذات پاك خداوند، يعنى «عزّت» و «حكمت» به «مالكيت، تدبير و تصرفش در عالم هستى» كه لازمه قدرت و