تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٩
ركن اساسى زندگى انسان را اينها تشكيل مىدهد، «دانههاى گياهى» مهمترين ماده غذائى انسان محسوب مىشود، و «آب» مهمترين مشروب، و «آتش» مهمترين وسيله براى اصلاح مواد غذائى و ساير امور زندگى است.
نخست مىفرمايد: «آيا هيچ درباره آنچه كشت مىكنيد انديشيدهايد»؟! «أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ».
***
«آيا شما آن را مىرويانيد يا ما مىرويانيم»؟ «أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ».
جالب اين كه در آيه اول تعبير به «تَحْرُثُون» از ماده «حرث» (بر وزن درس) مىكند، كه به معنى «كشت كردن» (افشاندن دانه و آماده ساختن آن براى نمو) است، و در آيه دوم تعبير به «تَزْرَعُونَه» از ماده «زراعت» مىكند كه، به معنى «رويانيدن» است.
بديهى است، كار انسان تنها كشت است، اما رويانيدن تنها كار خدا است، و لذا در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه: لايَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ زَرَعْتُ وَلْيَقُلْ حَرَثْتُ (فَإِنَّ الزَّارِعَ هُوَ اللَّهُ): «هيچ يك از شما نگويد: من زراعت كردم، بلكه بگويد كشت كردم (زيرا زارع حقيقى خدا است)». «١»
شرح اين دليل چنين است كه، انسان كارى را كه در مورد زراعت مىكند بىشباهت به كار او در مورد تولد فرزند نيست، دانهاى را مىافشاند و كنار مىرود، اين خداوند است كه در درون دانه يك سلول زنده بسيار كوچك آفريده كه، وقتى در محيط مساعد قرار گرفت در آغاز از مواد غذائى آماده در خود