تسليم شوند، و از سوى ديگر، علاقه به بى بند و بارى براى كامجوئى از لذات، بدون هيچ قيد و شرط، و آلودگى به هر گناه و ستم، مانع از اين بود كه دعوت حق را پذيرا شوند؛ چرا كه قبول اين دعوت مسئوليت‌آفرين بود.
آرى، هميشه چنين بوده، و همواره چنان خواهد بود كه مانع بزرگ در مسير حق، «هواپرستى» است.
منظور از جمله: وَ كُلُّ أَمْرٍ مُسْتَقِر: «هر چيز سرچشمه و قرارگاهى دارد»، اين است كه، هر كس به سزاى عمل خويش مى‌رسد، قرارگاه نيكى نيكانند، و قرارگاه شرّ بدان.
اين تعبير، احتمالًا اشاره به اين حقيقت است كه، هيچ چيز در اين عالم از ميان نمى‌رود، و هر كار نيك و بدى، ثابت و باقى مى‌ماند، تا انسان جزاى آن را ببيند.
اين احتمال نيز در تفسير آيه فوق داده شده است كه، تكذيب‌ها و اتهامات نمى‌تواند براى هميشه چهره حق را بپوشاند، بلكه، همه چيز به سوى قرارگاه خويش پيش مى‌رود، و چيزى نمى‌گذرد كه، چهره زيباى حق آشكار، و چهره زشت و منفور باطل نيز، ظاهر مى‌گردد، و اين يك سنت الهى در عالم هستى است.
اين تفسيرها منافاتى با يكديگر ندارد، و ممكن است همه آنها در مفهوم آيه جمع باشد.
***
نكته‌ها:
١- «شق القمر» يك معجزه بزرگ پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله
گرچه بعضى از كوتاه‌نظران اصرار دارند: اين معجزه را طورى توجيه كنند كه