تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨
***
باز در اينجا اضافه مىكند: «كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد»؟ «فَبِأَىِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ».
***
در آيه بعد، به توصيف ديگرى پرداخته، مىگويد: «در آنها دو چشمه در حال فوران است» «فِيهِما عَيْنانِ نَضَّاخَتانِ».
«نَضَّاخَتان» از ماده «نضخ» به معنى «فوران آب» مىباشد.
***
دگر بار از جن و انس به صورت يك استفهام انكارى مىپرسد: «كدامين نعمت از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد»؟! «فَبِأَىِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ».
***
آيه بعد، درباره ميوههاى اين دو بهشت، چنين مىگويد: «در آنها ميوههاى فراوان، و درخت خرما و انار است» «فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ».
بدون شك، «فاكِهَة» مفهوم گستردهاى دارد، و همه انواع ميوه را شامل مىشود، ولى اهميت «خرما» و «انار» سبب شده كه، بالخصوص از آن دو نام برده شود، و اين كه، بعضى از مفسران پنداشتهاند: اين دو ميوه در مفهوم «فاكهة» داخل نيست، اشتباه است؛ زيرا علماى لغت آن را انكار كردهاند، و اصولًا عطف «خاص» بر «عام» در مواردى كه امتيازى موجود باشد، كاملًا معمول است، چنان كه در آيه ٩٨ سوره «بقره» مىخوانيم: مَنْ كانَ عَدُوّاً لِلَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكافِرِينَ: «كسى كه دشمن خدا و ملائكه و فرستادگان او و جبرئيل و ميكائيل باشد (كافر است و) خداوند دشمن كافران مىباشد».