تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٧
فرمود: لاتَقُولَنَّ الْجَنَّةُ واحِدَةٌ، إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ: «وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ» وَ لاتَقُولَنَّ:
دَرَجَةٌ واحِدَةٌ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ: «دَرَجاتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضِ» إِنَّما تَفاضَلَ الْقَوْمُ بِالاعْمالِ: «نگو بهشت يكى است؛ چرا كه خداوند مىگويد: «غير از آن دو بهشت، دو بهشت ديگر است»، و نگو، درجه واحدى است؛ چرا كه خداوند مىفرمايد: «درجاتى است كه بعضى بالاتر از بعض ديگر است» و اين تفاوت به خاطر اعمال مىباشد». «١»
روى همين اصل، در حديثى از پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است: جَنَّتانِ مِنْ ذَهَبٍ لِلْمُقَرَّبِيْنَ، وَ جَنَّتانِ مِنْ وَرَقٍ لِأَصْحابِ الْيَمِيْنِ: «دو بهشت از طلا است براى مقربان، و دو بهشت از نقره براى اصحاب اليمين». «٢»
***
سپس، مىافزايد: «كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنيد» «فَبِأَىِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ».
***
بعد، به پنج ويژگى اين دو بهشت- كه بعضى با آنچه درباره دو بهشت سابق گفته شد، شباهت دارد و بعضى متفاوت است-، پرداخته، مىگويد: «هر دو كاملًا خرّم و سرسبزند» «مُدْهامَّتانِ».
«مُدْهامَّتانِ» از ماده «ادْهِيْمام» و از ريشه «دُهْمَه» (بر وزن تهمه) در اصل، به معنى «سياهى» و «تاريكى شب» است، سپس به سبز پر رنگ نيز اطلاق شده است، و از آنجا كه چنين رنگى، نشانه نهايت شادابى و طراوت گياهان و درختان است، اين تعبير بيانگر نهايت خرمى آن دو بهشت است.