هستند، از آنها تعبير به «علم» شده است، همان گونه كه پرچم را نيز «علم» مى‌گويند.
به اين ترتيب، قرآن روى كشتيهاى بزرگ، كه بر صفحه اقيانوسها و درياها حركت مى‌كنند، تكيه كرده است، و بر خلاف آنچه بعضى تصور مى‌كنند، كشتيهاى بزرگ، مخصوص عصر موتور و بخار نيست، در داستان جنگهاى «يونانيان» و كشورهاى ديگر مى‌خوانيم كه: از كشتيهاى بسيار بزرگ نيروبر، استفاده مى‌كردند.
***
و بار ديگر اين سؤال پر معنى را تكرار كرده مى‌فرمايد: «كدامين نعمتهاى پروردگارتان را انكار مى‌كنيد»؟ «فَبِأَىِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ».
***
نكته‌ها:
١- دريا، كانون نعمتهاى الهى
همان گونه كه ديديم، در اين بخش از آيات، به موضوع «دريا و اهميت آن» در زندگى بشر اشاره شده است، مى‌دانيم، درياها تقريباً سه چهارم سطح كره زمين را فرا گرفته‌اند، و منبع عظيمى براى مواد غذائى، داروئى، زينت‌آلات، و طريق مهمى براى حمل و نقل انسانها و كالاها است، و از همه مهمتر، نزول بارانها، تعديل هوا، و حتى بخشى از وزش بادها از بركات درياها است.
اگر سطح درياها، كمتر يا بيشتر از آنچه اكنون هست، بود، كره زمين به خشكى مى‌گرائيد، و يا آنچنان مرطوب مى‌شد كه جاى زندگى نبود!
لذا، قرآن بارها و به تعبيرات مختلف، انسانها را به اين نعمت بزرگ توجه داده و آنها را به انديشه وا مى‌دارد، گاه، مى‌گويد: «خداوند دريا را براى شما