ربوبيت پروردگار و لطف و احسان او است، تا چه رسد به مجموع آنها.
***
نكته‌ها:
شناخت نعمتها نردبان معرفت اللّه است
كمى دقت در نعمتهاى دوازدهگانه فوق (نعمت قرآن، خلقت انسان، تعليم بيان، حساب منظم زمان، آفرينش گياهان و انواع اشجار، آفرينش آسمان، حاكميت قوانين، آفرينش زمين با ويژگيهايش، خلقت ميوه‌ها، خلقت نخل، آفرينش حبوبات، و خلقت گلها و گياهان معطر) با جزئيات و ريزه‌كاريها و اسرارى كه در هر يك نهفته است، كافى است كه حس شكرگزارى را در انسان برانگيزد، و او را به دنبال عرفان و شناخت مبدأ اين نعمتها بفرستد.
و به همين دليل، خداوند متعال از بندگانش بعد از ذكر اين نعمتها نسبت به يك يك آنها اقرار مى‌گيرد، و اين جمله را در آيات آينده نيز بعد از ذكر نعمتهاى ديگر، تكرار مى‌كند كه مجموعاً ٣١ بار مى‌شود.
اين تكرار، نه تنها منافاتى با فصاحت ندارد، بلكه خود يكى از فنون فصاحت است، اين درست به آن مى‌ماند كه: پدرى فرزند فراموش‌كارش را مخاطب ساخته مى‌گويد: آيا فراموش كردى كودكى خرد و ناتوان بودى؟ چه خون جگرها براى پرورش تو خوردم؟!
آيا فراموش كردى، بيمار شدى و بهترين طبيبان را براى تو حاضر ساخته؟ و براى دارو و درمانت چه زحمتها كه نكشيدم؟!
آيا فراموش كردى، هنگامى كه به مرحله جوانى رسيدى و نياز به همسر داشتى، پاكترين همسران را براى تو انتخاب كردم؟
آيا فراموش كردى، آن زمان كه نياز به خانه و زندگى و وسائل داشتى، همه