اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٨٠ - گستره دعوت محمد
دعوتت را شنيدم و اجابت كردم، و در نماز، كسى جز فرستاده خدا ٦ بر من پيشى نگرفته است.
روش پيامبر ٦ در دعوت به اسلام آن بود كه از دايره محدودتر آغاز مىكرد و سپس به دايرهاى گستردهتر و آن گاه به دايرهاى گستردهتر از آن مىپرداخت. او به همين دليل، پس از انذار خويشاوندان و كسان نزديك خود به دعوت قبيله خود، قريش و خاندانهاى دور و نزديك اين قبيله پرداخت. ساكنان شهر مكّه و مناطق مجاور آن را مورد انذار و مخاطب دعوت خويش قرار داد. و اين آموزهاى بود كه خدايش به او آموخته بود:
وَهذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا.[١] اين كتابى است كه آن را فرو فرستاديم، با بركت است و باور دارنده آنچه پيش آن بوده، [تا مردم را به پاداشهاى الهى مژده دهى] و تا [مردمِ] امّالقرى- مكّه- و آنها را كه پيرامون آناند، بيم دهى.
و در نهايت دعوت الهى و جاويدان خود را به ميان اقوام غير عرب؛ يعنى روم، ايران، حبشه، مصر و شام و ... كشاند، و با اعزامِ فرستادگان، فرستادنِ نامهها، روانه كردنِ مبلّغان و تجهيز سپاه در دفاع از هجوم بيگانه و كسانى كه بر سر راهِ گسترش صداى توحيد بودند، دعوتش را جهانى كرد؛ چرا كه او پيامبرِ جهانيان بود و كتاباش نيز، كتاب بشريّت:
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ.[٢] و تو را نفرستاديم مگر براى همه مردم، مژده دهنده و بيم كننده، ولى بيشتر مردم نمىدانند.
هيچ پيامبرى مانند من آزار نديد و رنج نكشيد
آغاز اسلام از خانه نبوّت و نخستين دعوت، در بيت رسول خدا ٦ بود. كسانى كه اعضاى اين بيتِ رفيع به شمار مىرفتند و بدان حدّ رسيده بودند كه مىتوانستند به درك روشنى از حقايق كلّى دين نايل آيند، از ميان مردان، على (ع) همان نوجوانى كه پيامبر او را
[١] - انعام، آيه ٩٢
[٢] - سبا، آيه ٢٨