وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ.[١] آنان كه جز خداى را مى‌خوانند- مى‌پرستند- ياراى شفاعت كردن ندارند مگر كسانى كه به حق- توحيد- گواهى داده باشند و بدانند- كه از چه كسى شفاعت كنند، و شفاعت نخواهند كرد مگر از مومنانِ گناهكار.

چكيده سخن اين كه، شهادت و گواهى بر اعمال آدميان، منزلتى است شامخ كه ويژه نخبگان و برگزيدگانِ از انسانهاست كه خداوند خود، آنان را برگزيده و تسليم فرمانهاى خدايند تا آنجا كه انديشه گناه و استنكاف و خوددارى از انجام آن فرمانها را در سر ندارند، و از پيش به زبان ابراهيم (ع) مسلمان ناميده شده‌اند و از دودمان او هستند:

وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ.[٢] و از فرزندان ما نيز امّتى مسلمان خود كن.

و واسطه ميان مردم و پيامبرند و خداوند خطاب به آنان فرموده است:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى‌ وَنِعْمَ النَّصِيرُ.[٣] اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، ركوع كنيد و سجده آريد و پروردگارتان را بپرستيد و كار نيكو كنيد، باشد كه رستگار شويد؛ و در راه خدا جهاد كيند چنانكه سزاوار جهاد اوست، او شما را [بر همه امت ها] برگزيده است، و بر شما در كار دين هيچ تنگى و دشوارى ننهاده است؛ اين همان آيين پدرتان ابراهيم است.

او (خداى) پيش از اين- در كتابهاى پيشين- و در اين [قرآن‌] شما را مسلمان ناميده، تا اين پيامبر- محمد ٦ بر شما گواه باشد و شما برمردم گواه‌

[١] - زخرف، آيه ٨٦

[٢] - بقره، آيه ١٢٨

[٣] - حج، آيه ٧٧- ٧٨